Langs de dansende Dinkel

Het mooiste riviertje van Nederland? De Dinkel in Twente gooit hoge ogen, met zijn goudgele kliffen en vele kronkels.

De Dinkel dartelt door het Twentse land. Het riviertje twinkelt in de winterzon. Zou er ooit een ranglijst komen van mooiste Nederlandse rivieren, dan dingt de Dinkel nadrukkelijk mee naar een plek in de topdrie. Niet voor niets opent het Twents volkslied - jawel, dat bestaat - met een verwijzing naar het riviertje: "Er ligt tussen Dinkel en Regge een land, ons schone en nijvere Twente."

Vanzelfsprekend heeft de Dinkel een eigen pad, het voert de wandelaar van Gronau naar Lage. Dat klinkt Duits, maar van de 77 wandelkilometers van het Dinkelpad ligt zeker 90 procent op Nederlands grondgebied. Op zijn mooist is het Dinkeldal tussen Glane en Tilligte. In rechte lijn is de afstand tussen beide plaatsen misschien 15 kilometer. Maar als een kind dat naar school huppelt en telkens nieuwsgierig van het pad af gaat, heeft de Dinkel er makkelijk dubbel zo veel kilometers voor nodig. Een riviertje dat pure levensvreugde uitdrukt? De Dinkel laat zien dat het kan.

Het blijkt nog lastig een traject voor een eendaagse winterwandeling te kiezen. Na lang wikken en wegen vallen Losser en het landgoed Singraven af en trek ik op het terras van Paviljoen 't Lutterzand bij de Kribbenbrug de wandelschoenen aan. Gele en oranje paaltjes voeren rechtstreeks naar de plek waar water en zand al eeuwen met elkaar in gevecht zijn. De Dinkel knabbelt aan de metershoge, goudgele kliffen van de stuwwal. Daar bovenop gaan dennebomen het gevecht met de zwaartekracht aan. Het water slaat letterlijk de grond onder hun wortels weg. Centimeter voor centimeter wint het brutale riviertje terrein, verlegt zijn loop oostwaarts. Op een stafkaart uit 1933 staat nog een pad ingetekend dat nu doodloopt op een klif.

In mooi Twents heet dit deel van het Dinkeldal 'de greun'n stèrt'- de groene staart. Het steekt het Geuldal in Zuid-Limburg naar de kroon als het om landschappelijk spektakel gaat. De Dinkel trekt werkelijk alle registers open en ik kijk verbluft toe. Kun je verliefd zijn op een rivier? In ieder geval heb ik geen zin de Dinkel met anderen te delen. En dat terwijl het steeds drukker wordt op het Lutterzand. Mountainbikers, hondenuitlaters en wandelaars nemen op deze aangename winterdag massaal bezit van het toch zo kwetsbare natuurgebied. Op mooie zomerdagen is dit zelfs het strand van Twente.

Enthousiaste kinderstemmen echoën dat ze het volgende oranje paaltje al zien. Een trimmer ziet mij een foto nemen en spreekt mij aan. Of ik al een ijsvogel heb gefotografeerd, wil hij weten. Hem is het nog maar één keer gelukt, maar niet hier. Te druk. De specht die ik eerder hoorde trommelen, houdt zijn snavel. In plaats daarvan vang ik gespreksflarden op. Over verhuizen gaat het. "Apeldoorn. Verder naar het westen zou ik niet willen...."

Hoewel ik me er iets bij kan voorstellen, wil ik het niet horen. Ik wil de Dinkel voor mezelf, dus ik zet koers naar het noorden. Na een dikke kilometer steek ik het omleidingskanaal over. Kalm water, kaarsrechte oevers, alles wat de Dinkel niet is. In hun wijsheid besloten ingenieurs de rivier met stuwen en omleggingen te beteugelen. In de winter kan het vriendelijke stroompje namelijk veranderen in een kolkende watermassa die brede stroken land onder water zet, bomen met zich meesleurt, zijn loop plotsklaps verlegt.

Parallel aan het kanaal gaat de Dinkel gelukkig gewoon zijn eigen, dartelende gang. Tussen de Kampbrug en de Beuningerbrug volgt het Dinkelpad de meanders en ik meander mee naar Beuningen. Bij de brug staan twee Dinkelstenen, onderdeel van een kilometerslang kunstproject langs de rivier. Aan de andere kant van het dorp, vanaf de hooggelegen Paandersdijk, kijk ik uit over het stroomdal. Overal kruist mijn pad stroompjes, beekjes, greppels waarin water zich een weg zoekt naar dat dal.

De Dinkel is er een meester in; meanderen. Volgens de Dikke Van Dale verwijst dat woord naar de sterk kronkelende rivier de Maiandros in Klein-Azië. Als dat zo is, verdient de Dinkel ook een eigen werkwoord. En dan niet de betekenis die volgens hetzelfde woordenboek bij het Bargoense 'dinkelen' hoort; lopen of op roof uitgaan. Dinkelen is vrolijker, lichtvoetiger, onbekommerd sprankelen, precies wat de Dinkel tussen De Lutte en Beuningen doet. Wandelaars mogen een stukje meedinkelen. En dat is een voorrecht.

Paaltjes en knooppunten
Vanuit Paviljoen 't Lutterzand leiden de oranje (4 km) en de gele (3 km) paaltjeswandeling langs de Groene Staart. Het Dinkelpad voert aansluitend naar Beuningen en via de knooppunten van het Wandelnetwerk Twente is het makkelijk een mooie route terug naar Paviljoen Lutterzand uit te stippelen. Deze route start bij knooppunt S11 (Lutterzand) en gaat via S10-L74-L-72-L73-L69-K-98-K97-L70-L71-L72-L74-S11.

Paviljoen 't Lutterzand: Lutterzandweg 12 7587 LH De Lutte www.lutterzand.nl

Informatie over wandelnetwerk Twente vindt u op: www.wandelenintwente.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden