Landverraad

Volgende week vrijdag begint het Europees kampioenschap voetbal in Polen en Oekraïne. In Trouw blikken correspondenten Fleur de Weerd en Ekke Overbeek vooruit. Vandaag deel 4, vanuit Polen.

Samen behaalden ze brons op het WK in West-Duitsland in 1974. Samen behaalden ze zilver op de Olympische Spelen in Montreal in 1976. Samen werden ze gehuldigd als nationale helden door heel Polen, communistisch en anti-communistisch. Nu zijn ze gezworen vijanden. Het enige wat ze nog samen doen is heel Polen tegen zich in het harnas jagen.

Oud-doelman Jan Tomaszewski en oud-spits Grzegorz Lato zijn uitgegroeid tot symbolen van het creperende nationale voetbal. De eerste is parlementariër voor de sociaal-nationalistische partij Recht en Rechtvaardigheid, beter bekend als de partij van oud-premier Jaroslaw Kaczynski. De ander is voorzitter van de Poolse voetbalbond PZPN.

Op zich zijn dat geen doodzondes. De manier echter waarop beide heren invulling geven aan de door hen beklede functies, verzekert de media van een stroom sensatie-nieuws. Te beginnen met Tomaszewski, die onlangs de voorpagina's haalde met de mededeling dat hij tijdens het EK niet het Poolse, maar het Duitse nationale elftal zal aanmoedigen.

Dit was landverraad, oordeelde de pers, en nog wel door de man die ooit door Pele 'de beste keeper ter wereld' werd genoemd (Tomaszewski hield twee strafschoppen op het WK 1974). In werkelijkheid was het een treurig misverstand over het begrip landverraad: volgens Tomaszewski is niet hij, maar bondsbaas Lato een verrader, omdat hij toestaat dat in het Poolse elftal spelers staan die ooit meespeelden in de jeugdselecties van Frankrijk en Duitsland.

Waarom Tomaszewski er dan geen probleem mee heeft dat twee spelers van de Mannschaft - Podolski en Klose - uit Polen komen, blijft onopgehelderd. Tomaszewski's huidige 'coach' - oud-premier Kaczynski - schorste de gevallen doelman, voordat deze de politieke concurrentie nog een schot voor open doel bezorgde.

Schutters genoeg. Bondsbaas Lato bijvoorbeeld - die in het verleden senator was voor de post-communistische SLD - laat geen gelegenheid onbenut om zijn voormalige teamgenoot onderuit te schoffelen, door hem neer te zetten als 'stront', 'lafaard' en - hoe kan het anders - 'landverrader': "Wie ging uit eten met de eerste secretaris van de communistische partij? Wie viel Solidarnosc (anti-communistisch verzet, red.) aan met de woorden: 'Aan het werk uitvreters'?"

Deze schoten missen echter hun doel. De communistische partij PZPR is al lang ter ziele. De enige eerste secretaris in functie is die van de PZPN, de Poolse voetbalbond, die als een verdwaalde dinosaurus rondloopt die op miraculeuze wijze de inslag van de meteoriet der democratie heeft overleefd.

Voorzitter Lato en zijn team behandelen de bond als hun prive-bezit. Bondsbonsjes staan overal in Polen terecht wegens omkoping. Vorig jaar moest de grote bondsbons zelf bijna het veld ruimen op beschuldiging van corruptie. In het geheim gemaakte opnames lieten de stem van Lato horen tijdens het bespreken van een schimmige deal.

"Ik moedig geen team aan waarin Lato speelt, want in dat team speelt iemand die wegens corruptie veroordeeld is", voegde oud-doelman Tomaszewski zijn voormalige teamgenoot onlangs toe. "Ons land wordt vertegenwoordigd door een midadiger."

Lato ontsprong echter de dans, net als de rest van de PZPN. Al enkele keren beloofde een minister van sport het Poolse volk de bezem door de Augiasstal te halen, maar de PZPN blijkt telkens sterker. Met dank aan de bonden der bonden - Fifa en Uefa - die zichzelf boven elke nationale autoriteit verheven weten.

Het is voor de Polen te hopen dat de jonge generatie voetballers eens in de prijzen valt. Dan kunnen de 64-jarigen ruzie maken in hun eigen oude doos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden