Landsbestuur Bosnië lamgelegd

De Bosnisch-Servische leider Milorad Dodik wordt beschuldigd van fraude. Hij en de zijnen dreigen uit de staat Bosnië-Herzegovina te stappen.

Is er dan echt niets positiefs te melden uit de etnische leeuwenkuil Bosnië-Herzegovina? Jawel. De multi-etnische commissie die een nieuw volkslied moest kiezen is eruit, na elf jaar twist. Van de 339 inzendingen kozen de leden er twee, ze husselden de verzen dooreen en kwamen (unaniem) op een nieuwe tekst. De laatste strofe luidt: ’We gaan gezamenlijk de toekomst tegemoet’.

Dat is nou net zeer de vraag. De federatie, die bestaat uit een Moslim-Kroatisch en een Servisch deel, is sinds een week in diepe crisis. Toen werd bekend dat de federale veiligheidsdienst Sipa het openbaar ministerie heeft bericht dat de Bosnisch-Servische leider Milorad Dodik en elf kornuiten 70 miljoen euro hebben verduisterd.

Hierop stapte Dodik uit het overleg dat steggelt over een grondwetstekst (ook een proces dat al jaren stagneert). „Zelfs het kleine beetje vertrouwen dat ik had in de staat Bosnië-Herzegovina heb ik nu verloren door deze farce”, zei hij, en kondigde ’een referendum’ aan over afscheiding.

Daarmee dreigt Dodik al jaren. Maar de autoriteiten die hem willen vervolgen, hebben hem een prachtexcuus bezorgd om met dubbele inzet het landsbestuur te saboteren, door alle Servische functionarissen terug te trekken. De aanklachten tegen Dodik zijn naar buiten gebracht via de pers. Bosnisch-Servische functionarissen in de dienst zijn gepasseerd bij het onderzoek.

Ook commentatoren die grif geloven dat Dodik inderdaad corrupt is, zijn vertwijfeld over de nu gevolgde procedure. „De woede van het Servische leiderschap is volstrekt begrijpelijk”, schrijft analist Srecko Latal die geen enkele sympathie koestert voor Dodik, op de site Balkan Insight. „Moslim- en Kroatische politici zouden waarschijnlijk net zo reageren als zoiets met hen zou gebeuren, achter hun rug om.”

Dodik ziet een etnisch en politiek gemotiveerd complot – tegen hem, en tegen de Republika Srpska waarvan hij de leider is. De steunbetuigingen komen uit alle Servische hoeken en gaten, van politici tot bischoppen en veteranenorganisaties.

De crisis is totaal, en komt op een zeer ongelukkig moment. De post van Hoge Vertegenwoordiger, die namens de internationale gemeenschap met grote volmachten toeziet op het landsbestuur, is vacant. De Slowaak Miroslav Lajcak trok in januari opgelucht de deur achter zich dicht, om minister van buitenlandse zaken van zijn land te worden.

Ook het Moslim-Kroatische deel van het land staat er economisch beroerd voor. Ministers uit dit deel moesten dinsdag ontzet worden, toen oorlogsinvaliden protesteerden tegen korting op hun uitkeringen.

Hoe ver Dodik zal gaan, is ongewis. De afscheiding waarmee hij dreigt zou hem hooguit hoofd maken van een internationaal geïsoleerd staatje van 1,5 miljoen inwoners. Aansluiting bij Servië zou hem politiek nog onbeduidender maken. Verwezenlijking van beide opties is onwaarschijnlijk zonder nieuwe oorlog en etnische zuiveringen. Maar ook als het hem er alleen om te doen is een zo groot mogelijke autonomie voor zijn Republika los te peuteren: Dodik speelt wel met vuur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden