Lanceerbasis in Oost-Rusland begin van nieuw tijdperk

Voor het eerst een plek voor de civiele ruimtevaart binnen de landsgrenzen

Met de succesvolle lancering van een Sojoez-raket, met aan boord drie wetenschappelijke satellieten, beleefde Ruslands nieuwe raketlanceerbasis haar vuurdoop. De ingebruikneming van de basis Vostotsjny, vlakbij de Chinese grens op 5500 kilometer ten oosten van Moskou, betekent een waterscheiding in de recente geschiedenis van de Russische ruimtevaart. Uiteindelijk zullen alle civiele ruimtevluchten hier moeten starten en niet vanaf de traditionele lanceerbasis in Bajkonoer in buurland Kazachstan.

De spanning viel van de gezichten te lezen in de uren en minuten die voorafgingen aan de lancering. Een dag eerder was het aftellen luttele minuten voor de start afgebroken wegens een kennelijk technische onvolkomenheid. President Vladimir Poetin, speciaal afgereisd om de historische gebeurtenis bij te wonen, zag zich gedwongen om zijn verblijf in het Russische Verre Oosten met een dag te verlengen. Hij gebruikte de extra tijd om de voor het uitstel verantwoordelijke functionarissen de mantel uit te vegen.

Toen de Sojoez gisteren na enkele minuten uit het zicht verdween, klonk uitbundig hoera-geroep en was de opluchting compleet, niet in de laatste plaats bij diezelfde officials. Maar hoewel Poetin het aanwezige personeel van de lanceerbasis prees voor het behaalde succes en hun inzet 'op het hoogste niveau', berispte hij na afloop opnieuw de leiding van het Russische ruimtevaartprogramma voor het opgelopen uitstel. Dat zou te wijten zijn aan een ondeugdelijke kabel en getuigen van 'slordigheid'.

Een dag eerder gebruikte Poetin hetzelfde woord toen hij kritiek leverde op eerdere problemen bij de start van Russische raketten vanaf de basis Kourou in Frans-Guyana.

Poetin gaf in 2007 de aanzet voor de bouw van de lanceerbasis Vostotsjny, een megaproject dat behalve de bouw van diverse lanceerplatforms ook de omliggende infrastructuur omvat, inclusief een geheel nieuwe stad voor 19.000 medewerkers en een luchthaven. Alles moest van de grond af worden opgebouwd temidden van de uitgestrekte taiga in de provincie Amoer.

De bouw van Vostotsjny, naar verluidt de duurste lanceerbasis ter wereld, verliep trager dan gepland. Het project werd geplaagd door corruptieschandalen. Lokale bestuurders staken geld voor de bouw in eigen zak en financierden er andere projecten mee. Tegelijkertijd moesten werknemers soms maandenlang op hun salaris wachten, wat resulteerde in stakingen. Poetin dreigde woensdag de schuldigen met 'een brits in de gevangenis'.

Met Vostotsjny heeft Rusland nu voor het eerst een lanceerbasis voor de civiele ruimtevaart binnen de eigen grenzen. De basis Plesetsk in het hoge noorden van Europees Rusland wordt gebruikt voor militaire doeleinden. Alle overige vluchten startten tot nu toe vanaf Bajkonoer, in de steppe van Kazachstan, vanwaar zowel Joeri Gagarin - de eerste mens in de ruimte - alsook de Nederlandse astronaut André Kuipers de ruimte in gingen.

Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 moest Rusland aan Kazachstan jaarlijks 115 miljoen dollar betalen voor de huur van de faciliteiten en dat was Moskou allang een doorn in het oog. De ingebruikname van Vostotsjny is het begin van het einde van het Bajkonoer-tijdperk.

Zover is het nog niet. Bajkonoer zal nog jarenlang een cruciale spil blijven in de internationale ruimtevaart. Als enige land verzorgt Rusland nu het transport van bemanningen van en naar het internationale ruimtestation ISS en dat gaat allemaal vanaf Bajkonoer.

Na de eerste proeflancering vanaf Vostotsjny keert de rust weer even terug op de nieuwe basis. De eerste bemande ruimtevlucht naar het ISS moet daar in 2023 plaatsvinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden