Laksheid BJP bevordert geweld India

AMSTERDAM - Met soldaten en de noodtoestand in de deelstaat Gujarat tracht de Indiase regering de slachtingen tussen hindoes en moslims tegen te gaan. Maar de geest is nog lang niet terug in de fles.

Het geweld laaide op nadat moslims woensdag in de stad Godhra brandbommen hadden gegooid in een trein vol hindoe-activisten. Zij kwamen uit Ayodhya, waar tienduizenden hindoe-nationalisten zijn samengestroomd om een tempel te bouwen- op de plek waar ze in 1992 een moskee hebben verwoest. Radicale hindoes zijn vast van plan om op 15 maart met honderdduizenden de bouw te beginnen.

Doordat de regering laks is geweest in Ayodhya, hing een escalatie tussen hindoes en moslims al tijden in de lucht, meent dr. Mario Rutten, antropoloog aan de Universiteit van Amsterdam, die regelmatig onderzoek doet in Gujarat. ,,De regering had die tienduizenden hindoe-activisten uit Ayodhya moeten weren. Door niet op te treden heeft ze stelling genomen. Tien dagen geleden zag de toestand er al ernstig uit. Maar na de slachting in Godhra moet die tempel helemáál gebouwd worden, in de ogen van de activisten.''

Premier Vajpayee en zijn minister van binnenlandse zaken Advani zijn onwaarschijnlijke verzoeners. Zij waren zelf actief in de hindoe-beweging die de moskee afbrak. Dat was een reactie op de politiek van de Congres-partij, die campagne voerde voor verheffing van niet-hindoes en hindoes uit de lagere kasten.

De rechter heeft de bouw van de tempel in Ayodhya verboden. Vajpayee heeft de fanatieke VHP (Wereld Hindoe Raad) gevraagd om de acties rond de tempel op te schorten tot de de rechtszaak is afgehandeld. Krachtdadig is anders, meent Rutten. ,,Elke rechtsstaat mag mensen preventief oppakken, in plaats van af te wachten tot er doden vallen. VHP-leiders zeggen hun achterban te luisteren naar de sants, de religieuze leiders, in plaats van naar de overheid.''

De spanningen tussen hindoes en moslims waren toch al opgelopen door de ruzie met erfvijand Pakistan, dat islamitische terroristen in India zou steunen. Zowel Pakistan als India heeft een nationaal trauma overgehouden aan de scheiding, ruim vijftig jaar geleden, na massale moordpartijen tussen hindoes en moslims. De zwartgeblakerde wagons in Godhra herinneren aan die nachtmerrie: ook toen brandden treinen, waarin moslims naar Pakistan vluchtten en hindoes naar India, uit door brandbommen.

Vajpayee staat voor een dilemma. Zijn BJP, recent verzwakt bij deelstaatverkiezingen, vreest het ergste voor de verkiezingen voor het nationale parlement volgend jaar. Rutten ziet een 'reëel risico' dat de regering uiteenvalt. ,,In de regering is de BJP de grootste, maar de coalitie bestaat wel uit 24 partijen. Andere partijen dreigen af te haken als de BJP niet ingrijpt. Maar de hindoeïstische achterban zal de partij straffen als de regering het hard speelt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden