Lage gehaltes kwik zijn al gevaarlijk

De Raad van State vindt dat de RWE-elektriciteitscentrale in de Eemshaven zijn natuurvergunningen op orde heeft. De uitspraak van deze week schendt het voorzorgsprincipe en zal ertoe leiden dat er meer kwik in het Waddenwater komt, terwijl er aanwijzingen zijn dat bij de huidige kwikniveaus al schade optreedt.

Kwik is een metaal dat van nature in het milieu voorkomt. Anders dan veel andere metalen heeft het geen biologische functie - planten noch dieren hebben het nodig. Hoge concentraties zijn schadelijk. De kwikgehalten die momenteel in vis uit de Waddenzee worden gemeten, kunnen volgens onderzoek al leiden tot gedragsveranderingen en verminderde voortplanting van de ijsduiker en bepaalde roofvissen. Niettemin concludeert de Raad van State dat er 'geen bewezen causaal verband bestaat'. Er mag dus best nog een schepje kwik bij.

Strikt genomen heeft de Raad gelijk: een causaal verband is niet bewezen. Waar hebben we dat eerder gehoord? De tabaksindustrie wist voorgestelde anti-rookmaatregelen jarenlang te traineren met als argument dat er geen bewezen causaal verband bestaat tussen roken en longkanker. 'Late lessons from early warnings', een lijvig rapport van het Europees Milieuagentschap, staat bol van dergelijke voorbeelden. Leren we dan nooit?

Met de uitspraak dat het milieueffectonderzoek van de provincie Groningen de zekerheid verschaft dat de kwikuitstoot van de elektriciteitscentrale geen nadelige gevolgen voor de natuur heeft, negeert de Raad van State de wetenschappelijke aanwijzingen dat zelfs een laag kwikgehalte schadelijk is.

Op basis van hetzelfde dossier kunnen zij concluderen dat 'schadelijke effecten niet kunnen worden uitgesloten'. Juist voor dergelijke situaties is het voorzorgsprincipe geïntroduceerd: als milieu of volksgezondheid in het geding is, is wetenschappelijke zekerheid niet vereist voor het nemen van beschermende maatregelen.

De eerste stap op weg naar toepassing van dit principe is onderkenning van wetenschappelijke onzekerheid. Dat opent vervolgens de weg naar een afweging tussen de verschillende belangen die in het spel zijn. Maar zolang wetenschappelijke onzekerheid niet wordt onderkend, zal het voorzorgsprincipe een wassen neus blijven.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden