Lachebekken

Het ergste aan BN'ers vind ik hun overmatige lachen. Iedereen weet dat dieren, een enkel ambitieuze aap daargelaten, niet lachen maar voor de BN'er schijnt het het hoogste goed te zijn. Vandaar al die schaterlachende, schuddebuikende, gierende Bekende Nederlanders bij 'De Wereld Draait Door' of in al die onweerstaanbare show- en spelletjesprogramma's. Iemand hoeft maar een bescheiden grapje te maken of ze rollen al uitzinnig onder de tafel. Het lijkt of in de BN-kweekschool vooral gewerkt wordt aan de ontwikkeling van die ene spier: de lachspier. Zet de treurbuis maar aan en het onnatuurlijk gesniklach golft over je heen. Misschien is het om ons de ellende van de wereld te doen vergeten of misschien heeft iemand bedacht dat de lach nog aan het repertoire van de Nederlander ontbrak, maar het gelach van de BN'er en met name de kleinere BN'ers of de BN'er in wording is onverdraaglijk.

Volgens grote denkers als Plato, Montaigne, Descartes is het lachen oorspronkelijk vermengd met iets negatiefs, geringschatting of leedvermaak, en misschien is dat het dus wel: in de kern lachen ze ons uit en wij, neerslachtige dommerdjes, laten het gebeuren.

Enfin, ik heb er mijn bekomst van en kijk alleen nog maar naar programma's waar mensen zich zoveel mogelijk natuurlijk gedragen. Nu is dat al moeilijk genoeg met een camera erbij en een regisseur die achteraf van alles gaat zitten wegsnijden, maar er zijn toch programma's die in de wildgroei aan gekunstelde lachebekken een soort verademing willen bieden: doe maar gewoon. 'Baardmannetjes' bijvoorbeeld, met Hans Dorrestijn en Nico de Haan, voor vogelliefhebbers, is er zo een. De Haan lacht me nog net iets te veel maar Dorrestijn compenseert dat met iets wat ik melancholieke verbazing noem: 'verrek, is dat een pluvier? Ja zeg.' Misschien ontdekken programmamakers eindelijk de waarde van een programma waarin de deelnemers naturel zijn en het publiek niet weglachen.

'Hier zijn de Van Rossems' is ook zo'n programma. Al jaren werd Maarten van Rossem als paradoxale joker ingezet in de wereld van het schaterlachen die de showwereld is geworden, maar nu mogen ook zijn broer Vincent en zus Sis meedoen. En kijk aan, we zien dat collectief niet-lachen helemaal geen chagrijn teweegbrengt maar eerder een soort kalme belangstelling. Toegegeven, er wordt nog weleens gemopperd omdat de ander niet lijkt te luisteren of nauwelijks wordt geloofd maar de gemiddelde stemming is toch min of meer sereen. Afgelopen zaterdag liepen ze met z'n drieën door Arnhem, een van de steden uit mijn jeugd, het Vestagebouw, een ijskelder, Park Sonsbeek. Zonder gebulder en gebrul keken ze ernaar en lieten ze het belangstellend passeren, geheel volgens het oude devies uit de wereld van vóór de kweek der BN'ers: 'k Stond erbij en ik keek ernaar. Een verademing. Misschien was het ijsje dat Maarten van Rossem aan het eind van de uitzending met het nodige geknoei naar binnen werkte, iets te veel van het goede, er is nog een lange weg te gaan, maar het begin is er. Ik nestel mij hoopvol op de bank.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden