Labour wil veranderen, maar wat?

Van onze buitenlandredactie

Reikhalzend was uitgezien naar de eerste van een serie van zeven speeches van John Smith voorafgaand aan de lokale verkiezingen in GrootBrittannie, die in mei worden gehouden. Zou de vorig jaar zomer aangetreden Labour-voorman de bakens verzetten en afrekenen met de kritiek dat de partij geen vuist kan maken tegen de Conservatieven van John Major?

Op de partijconferentie voor Labour-gemeentebestuurders in Bournemouth pleitte hij voor 'verandering'. Liefst 25 maal nam de partijleider de woorden 'nieuw' en 'vernieuwing' in de mond. "Wat wij nodig hebben is een nieuwe aanpak voor een nieuw tijdperk. Een nieuwe politiek die mensen op de eerste plaats stelt, die dogma's verwerpt en simpele, 'gezond verstand'-oplossingen omarmt" , sprak Smith.

Maar hij hield zich op de vlakte over wat die verandering nu precies moest inhouden. Tot ergernis van Bryan Gould, die vorig jaar het gevecht om het partijleiderschap met Smith verloor, en diens aanhangers. Zij pleiten voor een 'radicale agenda', vooral vol van onderwerpen die met de economie te maken hebben.

Wellicht dat zij volgende week meer aan hun trekken komen, als Gordon Brown, de socialistische schaduwminister voor financien, zijn ideeen uiteen zet over de 'nieuwe economische benadering ' van Labour. Smith beperkte zich in elk geval slechts tot de opmerking, dat hij "een strategie voor de lange termijn wil van investeren in mensen" .

Over dogma's zei Smith, dat Labour het stigma van 'partij voor nationalisatie en hoge belastingen' van zich af moest schudden. Aan nationalisatie en privatisatie hoefden wat hem betreft geen hoogdravende debatten meer gewijd te worden: "Eigendomsverhoudingen zijn tegenwoordig geen kwestie meer."

Commentatoren konden er niet opgewonden over raken. "Stokpaardjes wegdoen, is altijd een heikele kwestie" , schrijft The Guardian (een krant die Labour welgezind is), "maar niet als ze volledig door houtworm zijn opgevreten. Niemand haalt het toch nog in zijn hoofd dat je de verkiezingen kunt winnen door te roepen, dat je wilt nationaliseren."

Smith's rede werd weggeschreven als 'teleurstellend'. Zijn aansporing het individualisme te omarmen, was al gehoord van zijn voorganger Neil Kinnock en leek enkel uit de kast gehaald om tegengas te geven tegen de overtuiging van een meerderheid van kiezers in Zuid-Engeland (waar Labour stemmen wil winnen), dat het juist de Conservatieve Partij is die "je helpt jezelf te helpen" .

Leden van John Majors partij waren in hun nopjes met Smith zwakke prestatie. "Hij maakte duidelijk, dat wij het steeds meer bij het rechte eind hebben." Volgens hen probeerde Smith zijn partij te presenteren als "een slap aftreksel van de Conservatieve Partij."

Tony Benn, voorman van de linkervleugel van Labour, vond zijn partijleider veel te ver gaan: flirten met het individualisme en verwerpen van socialisme en sociaal-democratie. "Het lijkt net of Labour is gevraagd alle principes over boord te zetten om deel te kunnen nemen aan een coalitie-regering" , sneerde Benn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden