Labour sluit de rijen voor Europa

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Hoe slaan wij zoveel mogelijk politieke munt uit de problemen waarin premier John Major is geraakt? Dat lijkt de vraag op het partijcongres van Labour, dat gisteren in Blackpool begon.

Handenwrijvend zal de Britse premier Major hebben vastgesteld, dat zijn collega van de oppositie, John Smith, minstens evenveel moeite heeft om zijn partijgenoten bij elkaar te houden als hijzelf. Net als bij de Conservatieven zorgt ook bij Labour de houding ten opzichte van de Europese Gemeenschap voor grote verdeeldheid.

De parallellen tussen de twee partijen kregen dit weekeinde bijna iets lachwekkends. Stapte vorige week de minister voor cultuur David Mellor op, zondag maakte zijn tegenspeler in het 'schaduw-kabinet' van Labour, Bryan Gould, bekend dat ook hij die portefeuille opgaf.

De argumenten van Gould waren echter wezenlijk anders, dan van Mellor die werd gejaagd door de Britse pers wegens zijn stoeipartijtjes met een actrice en gratis vakanties. De 'schaduw-minister' voor cultuur, die dit voorjaar de slag met Smith om de opvolging van Neil Kinnock verloor, ziet niets in de lijn die de nieuwe Labour-leider Smith heeft uitgezet voor Groot-Brittannie en de EG.

Gould sluit zich aan binnen het koor in de partij onder aanvoering van Tony Benn en Dennis Skinner, dat niets wil weten van een terugkeer binnen het Europees Monetair Stelsel en het verdrag van Maastricht. Deze club binnen de partij, die volgens Gould inmiddels is gegroeid tot 100 van de 271 socialistische parlementariers in het Lagerhuis, dringt aan op een referendum over 'Maastricht' om zo mogelijk Major ten val te brengen. Tenslotte groeit ook binnen de Conservatieve Partij de weerzin tegen 'Europa'.

Smith moet echter niets hebben van die tactiek. Vorige week al liet hij Gould op het matje roepen om hem te dwingen zich achter de gekozen Labour-standpunten op te stellen. De opstandige schaduw-minister weigerde en stapte dus op.

Op de eerste dag van het partijcongres in Blackpool bleek Labour achter Smith te staan. Een motie om een referendum te houden over 'Maastricht' werd met ruime meerderheid verworpen. Labour kan de Conservatieven niet verslaan door tegen de EG te kiezen, is de gedachte. De socialisten willen juist dichter naar Europa toe en een Brits 'nee' tegen Maastricht betekent misschien wel dat Groot-Brittannie (dan onder Labour) buiten de Gemeenschap ligt.

Bovendien is het onwaarschijnlijk, dat de inmiddels 70 (!) conservatieven die zich verzetten tegen Major (zij zijn tegen terugkeer in het EMS) een coalitie met de oppositie zullen aangaan. Liever vechten die de zaak uit tijdens het congres van hun partij volgende week in Brighton. Misschien willen zij Major kwijt, maar niet de macht.

Winst denkt Smith daarom te boeken op het economische front, nu de conservatieven daar zo jammerlijk hebben gefaald. De schaduwminister van financien Gordon Brown zette de politiek van Labour om het land uit de malaise te leiden gisteren nog eens in de etalage: aanzwengelen van de economie door werkgelegenheidsprogramma's, premies op investeringen en verruimen van overheidsuitgaven.

Een ander punt op het Labour-congres was de vierde verkiezingsnederlaag op rij dit voorjaar. De socialisten wonnen weliswaar ruim 40 zetels, maar moesten de meerderheid in het parlement ondanks andere voorspellingen aan de Conservatieven laten.

De campagne van (toen nog) Neil Kinnock had te weinig vrouwelijke kiezers aangesproken, en de samenzwering van de boulevardbladen (die het schrikbeeld van lastenverhogingen en stijgende inflatie groot op de voorpagina's brachten) had Labour onderuit gehaald, was gisteren de conclusie. Kritiek op het door John Smith gepresenteerde overheidsbudget werd niet gehoord. Daarmee rekende John Major de kiezer in april feilloos voor, dat belastingverhogingen niet uit konden blijven als zij op Labour stemden.

Bij de verkiezing van het partijbestuur, werd de nederlaag voor de Euro-sceptici binnen Labour compleet: Skinner werd daaruit gemikt en Bryan Gould kreeg er geen plaats in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden