Labour mort over Irak

AMSTERDAM - De Britse premier Tony Blair, geconfronteerd met gemor in zijn kabinet wegens zijn Irak-beleid, moet zich voelen als een koorddanser die ziet dat wordt gemorreld aan het vangnet onder hem. Geen reden voor Bush' belangrijkste bondgenoot om te aarzelen. Blair gaat voor een tweede VN-resolutie. En anders is er altijd nog Plan B.

redactie buitenland

De Britse Labourpartij kraakt in haar voegen over 'Irak'. Minister van ontwikkelingssamenwerking Clare Short kondigde dit weekeinde aan te vertrekken, mocht Blair het land in een oorlog tegen Saddam storten zonder expliciete goedkeuring van de VN.

De media speculeerden dat de 'preëmptieve aanval' van de Britse Jan Pronk -Short speelt ook graag voor geweten van de natie- haar de kop zou kosten. Maar Blair liet haar gisteren voorlopig op haar post. Ontslag nú zou van Short een martelaar maken, en die kan de premier even niet gebruiken. Een ander kabinetslid, Andy Reed, assistent van minister van transport Beckett, vond al wel dat hij moest opstappen om niet 'medeverantwoordelijk te zijn voor een oorlog'. Reed is een onbekende tassendrager, en zijn vertrek zou normaal weinig aandacht hebben gekregen. Maar dat ligt nu anders.

Vorige maand gaven maar liefst 122 Labour-parlementariërs Blair een waarschuwing door in het Irak-debat in het Lagerhuis tegen de eigen regering te stemmen. Onder de rebellen waren geen kabinetsleden, ongetwijfeld ook omdat hun te verstaan was gegeven dat zij als afvalligen een politieke carrière konden vergeten. Dat Reed -en een aantal anderen die hem dreigen te volgen- daar niet langer over tobt, betekent dat er iets wezenlijk is veranderd.

Blair heeft de afgelopen weken niets ondernomen om de weerstand binnen Labour tegen zijn Irak-beleid weg te nemen. Integendeel: de regerings- en partijleider houdt verbeten vast aan zijn standpunt. Dat is de reden voor de groeiende onrust binnen zijn partij. Ook oud-minister van buitenlandse zaken Robin Cook, tegenwoordig leider van de Labourfractie en kabinetslid, zou met aftreden dreigen. En bij een nieuwe stemming zouden meer dan 200 (van de 410) Labour-parlementariërs tegen de regering kunnen stemmen.

Geen reden voor Blair in paniek te raken. De rebellie vindt plaats aan de rand van de partij, de zwaargewichten staan nog altijd achter hem. Toch moet het de Labour-leider te denken geven dat er kennelijk mensen zijn die durven opteren voor een toekomst zónder hem. Maar Blairs kabinet dreigt nog niet te vallen. Hij hóeft geen stemming uit te schrijven over een actie tegen Irak. En de Conservatieven zullen hem sowieso aan een riante meerderheid helpen. Sjiek is dat echter niet.

Blair zette gisteren alles opzij om te proberen een tweede VN-resolutie aanvaard te krijgen. De Britse premier denkt nog altijd dat hij de Veiligheidsraad mee kan krijgen. En het is ook dé manier de critici de mond te snoeren. Wordt deze opzet geblokkeerd door gebrek aan steun of een 'ongefundeerd' veto, dan zou Blair kiezen voor Plan B. Engeland begint met de VS een oorlog tegen Irak buiten de VN om, en de troepen komen met de bewijzen voor zijn gelijk: Saddams massavernietigingswapens. Zijn die er niet, dan is Blairs politieke leven ten einde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden