Labour lijdt in Schotland

reportage SNP, partij van Schotse nationalisten, pikt veel stemmen van sociaal-democraten

In de vijftien verdieping tellende torenflat in het noordoosten van Glasgow klopt het team Labour-vrijwilligers op alle deuren. Op de naambordjes staat Douglas, McLelland of McHugh. "Wilt u misschien een fl...", probeert gemeenteraadslid Martin McElroy. Maar voor hij het woord flyer uit kan spreken, is de voordeur alweer dicht. "Je moet een dikke huid hebben", zegt McElroy. "Zeker als je van Labour bent."

Sinds het Schotse referendum vorig jaar hebben de sociaal-democraten het ongelooflijk moeilijk in Schotland. De nationalistische SNP verloor weliswaar de strijd om onafhankelijkheid, maar wist wel enorm veel kiezers te mobiliseren; liefst 45 procent van de Schotten wilde dat Schotland uit het Verenigd Koninkrijk stapte. Labour voerde campagne tégen onafhankelijkheid en kreeg van veel kiezers het verwijt het bed te delen met de door velen gehate Conservatieven van premier David Cameron. Allemaal één pot nat, vonden ze.

In eerste instantie leek de droom van de Schotse nationalisten aan diggelen. Hun droom om Schotland onafhankelijk te maken, was immers mislukt. "Een volgend referendum komt er pas over een generatie", zei de opgestapte partijeider Alex Salmond vorig jaar. Alleen verlegde de SNP haar koers. Met een nieuwe leider, de zeer populaire Nicola Sturgeon, en veel nieuwe kandidaat-parlementsleden wil de SNP tijdens de verkiezingen van begin mei proberen zoveel mogelijk van de 59 Schotse zetels in het Londense Lagerhuis te bemachtigen. Om op die manier de Schotse invloed in het koninkrijk te vergroten.

In de peilingen ziet het er gunstig uit. Het aantal SNP-zetels zou weleens boven de 50 kunnen uitkomen en daarmee zou de SNP - na Labour en de Conservatieven - de derde partij van het land worden. Op dit moment heeft de SNP slechts 6 zetels.

"Mijn ouders hebben altijd Labour gestemd", zegt David McHarg, terwijl hij zijn fluorescerend gele SNP-hesje aantrekt. "Maar de dag na het referendum ben ik meteen lid geworden van de SNP. Politici in Londen beloven een hoop, maar geven helemaal niets om ons. Dat moet veranderen. Ze moeten ons in Westminster serieus nemen." Samen met negen andere vrijwilligers trotseert hij de ijzig koude wind om langs de deuren in Glasgow te gaan. Aanbellen, een praatje maken en proberen kiezers te enthousiasmeren voor de SNP. "Wat ik veel hoor? Altijd Labour gestemd, maar nu niet meer. Labour heeft ons verwaarloosd."

McHarg ondersteunt Natalie McGarry, een van de SNP-kandidaten in Glasgow. In het kiesdistrict Glasgow-Oost haalde Labour bij de vorige verkiezingen nog een overwinning met twee vingers in de neus. Nu lijkt de SNP de zetel op 7 mei te bemachtigen. "Er is hier veel armoede, problemen met drugs en alcohol. De grote partijen hebben daar nooit iets aan gedaan", zegt McHarg. "De opkomst was hier vijf jaar geleden 30 procent. Zoveel mensen waren het geloof in de politiek verloren. Maar bij het referendum was hier de opkomst 75 procent. Wij hebben de kiezers weer wakker gemaakt."

Mocht de SNP inderdaad de derde partij van het Verenigd Koninkrijk worden, dan zal ze een cruciale rol kunnen spelen bij het vormen van een nieuwe regering. Het ziet er op dit moment niet naar uit dat Labour of de Conservatieven een absolute meerderheid zullen halen, waardoor ze zijn aangewezen op een coalitiepartner. Premier Cameron regeerde de afgelopen vijf jaar met de Liberal Democrats van vicepremier Nick Clegg, maar Cleggs partij dreigt op 7 mei volledig vermorzeld te worden.

Een coalitie tussen de SNP en de Conservatieven is uitgesloten. De Schotse nationalisten voeren namelijk een vrij linkse koers. Ze willen stoppen met verdere bezuinigingen op de overheidsuitgaven, ze willen het minimumloon met een kwart verhogen en de hoge inkomens veel zwaarder belasten.

Ook Labour wil liever niet met een partij regeren die het Verenigd Koninkrijk wil opknippen. "Er komen geen SNP-ministers als ik premier word", zei Labour-leider Ed Miliband. Alleen houdt Miliband de optie voor regeren met Schotse gedoogsteun wel open.

De Labour-vrijwilligers hebben nog 34 dagen om de verloren kiezers in het noordoosten van Glasgow terug te winnen. "Het zal niet makkelijk worden. Maar we hebben een goed verhaal. Want er is maar één manier om te zorgen dat Cameron niet nog een keer premier wordt. En dat is op Labour stemmen", zegt McElroy. Maar er zijn nauwelijks inwoners van de torenflat die McElroy überhaupt zijn punt laten maken.

undefined

Brits verkiezingsdebat

Vanavond is het eerste grote tv-debat tussen de Britse partijleiders. Naast premier David Cameron en Labour-leider Ed Miliband doen de SNP, de Liberal Democrats, Ukip, de Green Party en de onafhankelijkheidspartij in Wales, Plaid en Cymru, mee. Het is het enige tv-debat waar premier Cameron aan deelneemt. Na eindeloze onderhandelingen met omroepen gaf Cameron aan niet een-op-een met zijn grootste rivaal Miliband te willen debatteren. Miliband en andere partijen zeiden daarop dat Cameron bang was voor de confrontatie.

Vanaf 21.00 uur Nederlandse tijd zendt het commerciële ITV het debat live uit.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden