Labour en Tories strijden over Europa

De Britse euroshow is nu echt begonnen. Hoewel het officieel nog wel een jaartje duurt voor er verkiezingen voor het Britse Lagerhuis plaatsvinden, heeft de Labour-regering van Tony Blair voor alle zekerheid zwaar geschut in stelling gebracht om de Britten te overtuigen van het heil en zegen van een verenigd Europa.

Voornaamste reden is het geringe enthousiasme waarmee een groot deel der Britten nog aankijkt tegen dat verenigde Europa. Om maar niet te spreken van de euro, die vermaledijde gemeenschappelijke munt die het heilige Britse pond sterling moet vervangen. Daaruit probeert de Tory-oppositie natuurlijk munt te slaan. Sinds een dag of tien toert een Conservatieve 'Red het Pond'-karavaan door het land. Nou ja, karavaan, vanaf de laadbak van een zeventonner predikt Tory-leider William Hague hel en verdoemenis indien Groot-Brittannië zich overgeeft aan de euro. Onder het motto: 'Slag om het Pond, Slag om England'. Alsof de Duitse Luftwaffe weer boven Londen is.

De 'karavaan' is overigens rijkelijk laat van start gegaan. Al in oktober vorig jaar lanceerde Hague en zijn mede-eurosceptici binnen de Conservatieve partij hun kruistocht om het pond sterling te 'redden'. Dat dan weer als reactie op de even daarvoor door Blair en zijn minister van financiën Gordon Brown gelanceerde eurolobby 'Britain in Europe'.

Een 'regenboogcoalitie' van Labour, Liberaal-Democraten én eurofiele Conservatieven zoals de oud-ministers Michael Heseltine, Kenneth Clarke, Geoffrey Howe, Douglas Hurd en Chris Patten. Bepaald geen lichtgewichten, en in het Conservatieve hoofdkwartier aan het Londense Smith  Square vielen heel wat krachttermen over Blairs coup en het 'verraad' van deze Tory-grandees.

Met zijn 'eurokaravaan' en zijn anti-eurolobby Business for Sterling heeft Hague het initiatief even naar zich toe getrokken. Uit een opiniepeiling bleek dat twee derde van de ondervraagde Britten bij referendum nú tegen aansluiting bij de euro zou stemmen. Koren op de molen van Hague en zijn Business for Sterling-club, die zover gingen om het EU-lidmaatschap van Londen ter discussie te stellen.

Blair ging in de tegenaanval. Eerst kwam zijn minister van handel en industrie Stephen Byers met de onheilstijding van een respectabele economische denktank dat bij uittreding uit de EU meer dan 3 miljoen Britse banen op de tocht zouden komen te staan. Tevens zou bij Britse terugtrekking een derde van de buitenlandse bedrijfsinvesteringen wegvallen. ,,Voor meer dan drie miljoen mensen hangt hun zuurverdiende pond af van Groot-Brittannië's aanwezigheid in Europa. Onze rug naar Europa keren, is verraad aan elke Britse burger. Miljoenen Britse banen staan of vallen met Europa'', zei Byers begin deze week.

Premier Blair deed dat afgelopen woensdag nog eens dunnetjes over. In het historische stadhuis van het Belgische Gent stak hij de loftrompet over de Europese Unie. Groot-Brittannië's bestemming heeft altijd in Europa gelegen, oreerde Blair tegenover politici en zakenlieden. Een van de grootste misrekeningen van de Britten sinds de Tweede Wereldoorlog was de onwil om een sleutelrol te spelen in Europa, zei Blair en hij gaf met name Margaret Thatcher een veeg uit de pan. Zijn Conservatieve voorganger die in 1988, ook in België, maar dan in Brugge, haar notoire anti-Europa-rede hield.

Niet alle kritiek van Thatcher op Europa was onterecht, zei Blair, maar het resultaat van die kritiek was dat Groot-Brittannië zich terugtrok in zijn schulp, dreigde eruit te stappen, de Europese Gemeenschap zag als 'Groot-Brttannië versus Europa'.

Blair haalde ook uit naar de Britse media, die de positie van Londen lastiger hebben gemaakt. Het ene deel van de media heeft alle begrip van objectiviteit verloren en staat volstrekt vijandig tegenover de EU, klaagde Blair, het andere deel is lethargisch jegens die vijandigheid. Evenals Byers noemde Blair echter niet éénmaal de euro, die het onvermijdelijk gevolg zal zijn van een ferm Brits EU-lidmaatschap.

De toon is gezet, de strategie van Labour is duidelijk. Hameren op de rampzalige gevolgen van uittreding uit de EU, zonder ook maar te reppen van de 'impopulaire' euro. Eerst de Britten weer en masse achter de Europese Unie zien te krijgen, en vandaaruit de sprong wagen naar een referendum over toetreding tot de euro. Daartoe heeft Blair nog een paar jaar de tijd. Ergens in zijn tweede regeertermijn, die Blair electoraal ongetwijfeld zal binnenhalen, valt het besluit.

Hoewel de eurosceptici de wind nu nog in de zeilen lijken te hebben, heeft Hague zich toch al ingedekt. Bij elke verkiezing heeft Blair zitten manipuleren, verkondige de Tory-leider malicieus vanaf zijn laadbak, ,,hij zal hetzelfde proberen te doen bij een referendum over de euro.'' Dat wordt een frisse strijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden