Laatste wens iranoloog is nieuwe splijtzwam in Iran

Conservatieven proberen vete met VS weer aan te wakkeren

TEHERAN - Begraven worden aan de voet van de Zayandeh-rivier in Isfahan, de oude hoofdstad van het Perzische rijk. Deze laatste wens liet de beroemde Amerikaanse iranoloog Richard Frye, die vorige maand op 94-jarige leeftijd overleed, opnemen in zijn testament. Maar zijn lichaam ligt nog steeds in het mortuarium in zijn woonplaats Boston.

Frye's wens heeft in Iran voor grote onrust gezorgd. Een groep conservatieven verdenkt hem ervan een CIA-agent te zijn geweest. Zijn weduwe, Eden Naby, heeft toegegeven dat haar man tijdens de Tweede Wereldoorlog werkzaam was voor een Amerikaans inlichtingenbureau. Maar hij verrichtte slechts cryptografische werkzaamheden, nam interviews af en volgde de communicatie tussen de Duitsers en de Japanners. "Na de oorlog ging hij terug naar Harvard. Mijn man hield veel van Iran en hij heeft nooit een cent van de CIA ontvangen", aldus Naby.

Desalniettemin demonstreerden tientallen Iraniërs onlangs bij het kleine mausoleum waar Frye begraven zou moeten worden. De muren werden beklad met allerlei leuzen. Hier liggen al twee Amerikaanse iranologen begraven: Arthur Pope en zijn vrouw Phyllis Ackerman. Er gaan nu stemmen op hun graven ook maar te ruimen.

De demonstratie volgde op felle aanvallen op Frye in de Iraanse media, onder meer in de conservatieve krant Kayhan, die doorgaans de mening van geestelijk leider Khamenei weergeeft.

Parlementariër Ahmad Salek hamerde erop dat de Iraanse president Rouhani een begrafenis op Iraanse bodem niet moet toestaan.

De als progressief bekendstaande Rouhani heeft niet formeel gereageerd op de commotie. Terwijl juist de voormalige president Ahmadinejad, bekend om zijn anti-Amerikaanse retoriek, Frye's wens om in Isfahan begraven te worden in 2007 had goedgekeurd. Ahmedinejad had zoveel bewondering voor Frye dat hij hem, naar verluidt, een traditioneel huis met een tuin in Isfahan schonk.

De felle aanvallen op Frye gaan eigenlijk ook niet om hem of de begrafenis. Ze zijn met name afkomstig van een groep conservatieven die niet blij is met de recente toenadering tussen Iran en de Verenigde Staten en het langdurige nucleaire overleg waar de twee landen aan deelnemen. Zij grijpen dan ook iedere gebeurtenis aan om de 'oude' rivaliteit tussen Iran en de VS in stand te houden of zelfs te versterken. Frye lijkt dus slachtoffer te zijn geworden van de tweestrijd die er in Iran heerst tussen de voor- en tegenstanders van een toenadering tot de Verenigde Staten.

Kazem Moesawi Boroujerdi, hoofd van het Grote Islamitische Encyclopedie Centrum - een belangrijk onderzoeksinstituut in Teheran - heeft inmiddels een brief geschreven aan geestelijk leider ayatollah Khamenei om diens mening te vragen over de kwestie.

Frye werd door velen gezien als 's werelds beste iranoloog. Hij heeft zich zeventig jaar lang toegelegd op de bestudering van de Iraanse cultuur en geschiedenis en wordt algemeen beschouwd als een bruggenbouwer.

Veel Iraniërs vinden het dan ook jammer dat Frye's laatste wens tot deze commotie heeft geleid. "Juist nu we in overleg zijn met de VS om de sancties van tafel te krijgen, zou het een mooi, symbolisch gebaar zijn om hem in Iraanse bodem te begraven", vindt neuroloog Ayat (38).

Studente psychologie Latifeh (22) denkt dat Frye's lichaam beter elders kan rusten. "De tegenstanders zullen zijn graf leegruimen, daarvan ben ik overtuigd. Triest eigenlijk voor iemand die zijn leven in dienst van ons land heeft gesteld."

undefined

Nederlanders in Isfahan

In Isfahan zijn ook graven van Nederlanders uit de 17de en 18de eeuw. Het gaat om medewerkers van de Isfahaanse vestiging van de Verenigde Oost-Indische Compagnie en hun gezinsleden. Zoals de zeven maanden oude Francois Castelein uit 1697, zoon van Frans Castelein, hoofd van de VOC in Isfahan. Casteleins vrouw Sara Jacoba Six van Chandelier stierf in 1703. Twee jaar later moest Frans zijn vrouw en zoontje in het toenmalige Perzië achterlaten toen hij werd overgeplaatst naar Java.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden