Laatste rustplaats voor Saartjie Baartman

HANKEY - Na een sobere ceremonie is in Zuid-Afrika gisteren, op de nationale vrouwendag, Saartjie Baartman begraven. Het lichaam van de 'Hottentot-Venus' was eeuwenlang in Europa tentoongesteld.

Frankrijk had het lichaam in april al teruggegeven aan Zuid-Afrika. ,,We sluiten een hoofdstuk in de geschiedenis. Haar waardigheid is hersteld'', sprak de Khoisan-chief Joseph Little gisteren bij haar graf, nabij de plek waar ze in 1789 ter wereld kwam. Enkele honderden mensen woonden de begrafenis bij in het dorp Hankey.

Baartman werd een symbool van de vernedering en onderdrukking van de Afrikanen tijdens het kolonialisme en de apartheid. ,,Het verhaal van Sarah Baartman is het verhaal van het Afrikaanse volk'', zei de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki op de begrafenis. ,,Het is het verhaal van het verlies van onze oeroude vrijheid.''

Sarah Baartman werd in 1810 naar Londen meegenomen door een Britse arts die onder de indruk was van de omvang van haar billen en geslachtsorganen. Ze werd tentoongesteld in Londen en in Parijs, waar ze in 1816 stierf. Sindsdien waren haar skelet en seksuele organen in het bezit van een museum in Parijs, dat een afgietsel van haar lichaam tot 1976 tentoonstelde.

De Zuid-Afrikanen hebben na de apartheid jarenlang gestreden voor terugkeer van het stoffelijk overschot, dat volgens hen tot het Zuid-Afrikaanse erfgoed behoort. De toenmalige president Nelson Mandela bracht het onderwerp in 1994 ter sprake tijdens een bezoek van de toenmalige Franse president François Mitterrand.

Ter nagedachtenis aan Saartjie Baartman zal een monument worden gebouwd in Kaapstad, ,,waar ze haar reis van misère en dood begon'', zei Mbeki. Hij riep de Zuid-Afrikaanse bevolking op een non-racistische samenleving op te bouwen waar mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn. ,,Pas dan kunnen we zeggen dat Sarah Baartman echt is thuisgekomen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden