'Laat zika-epidemie maar uitrazen'

virus | Het duurt nog een paar jaar, maar dan zal Zuid-Amerika verlost zijn van het zikavirus. Tot die tijd moeten we ermee leren leven, adviseren wetenschappers.

De zika-epidemie in Zuid-Amerika is waarschijnlijk binnen drie jaar uitgewoed. En dan is het continent zeker tien jaar gevrijwaard van een grote uitbraak van het virus. Pogingen om de denguemug die het virus verspreidt, te bestrijden, vertragen dit proces alleen maar.

De boodschap van Britse epidemiologen in het vakblad Science is duidelijk: de huidige epidemie laat zich niet beteugelen. Er bestaat immers nog geen medicijn of vaccin tegen en het lukt ook bij lange na niet de denguemug uit te roeien. Het continent zal er dus nog een paar jaar onder lijden en ook de bezoekers en deelnemers van de Olympische Spelen in Rio hebben er mee om te gaan.

De epidemiologen van het Imperial College in Londen doen wel hun best om aan hun studie vervolgens een optimistische draai te geven: "De natuurlijke dynamiek van de epidemie maakt zichtbaar hoeveel tijd we hebben om bij een volgende epidemie te kunnen ingrijpen."

Ze benadrukken dat er nog veel onbekend en onbegrepen is van het zikavirus. Zo is het de wetenschap een raadsel hoe een virus dat al zeventig jaar bekend is, zo'n verrassingsaanval heeft kunnen uitvoeren. Mensen leken nauwelijks iets van een besmetting te merken en waren er na een eerste infectie levenslang immuun voor. Maar de uitbraken waren tot nu toe beperkt in omvang en daardoor vielen de extreme gevolgen - zoals de kleine schedels van pasgeborenen wier moeders besmet waren - niet op.

Maar het blijft een virus dat zich van gastheer tot gastheer verspreidt en daarbij voldoet aan wiskundige wetmatigheden. De epidemiologen verzamelden daarom zoveel mogelijk gegevens over de epidemie. Als één persoon besmet is, hoeveel anderen infecteert hij dan? Hoe lang duurt het voordat een besmet persoon zoveel virus in het bloed heeft dat een stekende mug de ziekte kan overbrengen? En niet onbelangrijk voor de verspreiding van de epidemie: hoeveel verplaatsen de Zuid-Amerikanen zich?

Die gegevens stopten de Londenaren in hun model en berekenden hoe lang het duurt voordat zoveel mensen zijn besmet - en antistoffen hebben ontwikkeld - dat het virus in zijn opmars wordt gestuit omdat het te vaak bij een immune gastheer terechtkomt? Twee à drie jaar was de uitkomst. Dan is de bevolking beschermd. En duurt het tien jaar voordat de nieuwe generatie, die nooit met het zikavirus in aanraking is geweest, zo groot is dat er kans is op een nieuwe uitbraak.

Dan moet het vaccin beschikbaar zijn, schrijven de Britten. In de huidige epidemie zal dat vermoedelijk geen rol meer spelen. Ze verwachten dat een experimenteel vaccin niet eerder dan eind volgend jaar zal kunnen worden getest. Tegen die tijd zijn al zoveel mensen immuun dat de effectiviteit van het vaccin niet meer kan worden bewezen.

Spuiten met gif dan maar? Dat maakt de zaak alleen maar erger, schrijven ze. "De mug wordt er niet effectief mee bestreden. Het zal de verbreiding van het virus slechts vertragen. Met als enige gevolg dat het langer duurt eer de epidemie is uitgewoed."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden