Laat PVV maar gewoon meedoen aan regering

In coalitieland Nederland krijgt de partij van Wilders geen ruimte voor extreem beleid. Dus: laat de PVV maar komen.

Nu het kabinet is gevallen, rijst de vraag wat ’we’ met de PVV moeten: in de komende regering of niet? Wel dus, zo werkt de democratie. En de club kan er toch geen kwaad.

Als de PVV aan de macht komt, kunnen ze één belofte al heel snel inlossen: het verminderen van het aantal ambtenaren. In een enquête van het ambtenarentijdschrift re.Public in mei dit jaar gaf ongeveer de helft van de ondervraagden aan niet voor een PVV-minister te willen werken.

Er zijn volgens een aantal ondervraagden grenzen aan de loyaliteit van een ambtenaar. Want die is bij de overheid gaan werken om iets op te bouwen. Niet om af te breken. Nu het CDA of PvdA, daar zijn betrokkenen nog net helemaal uit, de stekker uit dit kabinet heeft getrokken, komt voor een groot aantal ambtenaren dus een nachtmerrie uit. Zij zullen zeer waarschijnlijk over niet al te lange tijd, gezien de laatste peilingen, voor een PVV’er aan de slag moeten.

Hoe erg is dat eigenlijk? Natuurlijk doemen beelden op van het rommelig kabinet Balkenende I. Het huwelijk met de LPF, vlak voor de verkiezingen onthoofd door de afschuwelijke moord op Pim Fortuyn, liep na 86 dagen al spaak. Dat nooit meer was zelfs de missie van Bakenende II. Nederland kan zich ook nu die chaos niet meer veroorloven. Dus liever geen onervaren ministers in een nieuw kabinet. Nee, stellen commentatoren, de PVV mag niet in de regering.

Maar gebrek aan ervaring, wantrouwen en communicatieve blunders – ja, zelfs het negeren van staatsrechtelijke principes en conflicterende karakters is niet alleen aan onervarenheid te wijten. Als iemand ervaring heeft met zulke rommelige kabinetten, dan wel Balkenende. En ook hij, als leider van Neerlands enige echte bestuurspraktijk, houdt met zeer ervaren ’partijen’ als PvdA en de staatsrechtgeleerden van de ChristenUnie de boel toch ook niet bij elkaar.

Ook in tijden van oorlog en vrede, tegen de achtergrond van ons internationale aanzien en het vertrouwen dat wij kregen van de bevolking in Uruzgan, lieten zij hun verantwoordelijkheid uit de handen vallen. Gebrek aan ervaring is een slecht argument om de PVV een plek in de regering te misgunnen.

De inhoud van het PVV-programma, door onderzoekers al bestempeld als extreem, is een slechte grond om regeringsdeelname bij voorbaat en op normatieve gronden af te houden. Met het zekere vertrek uit Uruzgan en de blunder richting Navo hoeven we op internationaal vlak de komende jaren geen beleid meer te voeren. Belangrijk is een goede minister van buitenlandse zaken te vinden die direct in Balkenende V aan enige herstelwerkzaamheden kan beginnen. Die post staat gezien de binnenlandse focus van de PVV waarschijnlijk toch niet op hun verlanglijstje.

De binnenlandse politiek – veiligheid, integratie en de economische crisis – hoeft evenmin een reden te zijn de PVV buiten te houden. De monsterbezuiniging van 35 miljard euro komt namelijk uit de ambtelijke kokers en is al bijna klaar. Daarop heeft geen PVV’er nog enige invloed. De scenario’s zijn al doorgerekend door ambtenaren die in de re.Public enquête nog zo stoer stelden niets af te willen breken. Sterker: als de nieuwe regering de voorstellen serieus neemt, zullen diezelfde ambtenaren de komende jaren drukker zijn met uitvoeren van de door hen voorgestelde besparingen dan nieuw beleid. Dat laatste kost klauwen met geld en dat hebben we niet meer. En of een PVV’er nu verantwoordelijk is voor wat ambtenaren zelf bedachten of een minister van een andere partij: het maakt niets uit.

Blijft veiligheid en integratie over – twee prachtige onderwerpen voor een coalitieonderhandeling met drie of vier andere partijen. Lees: de verwatering van extremiteiten. En juist die verwatering van extremiteiten is de raison d’etre van ons poldermodel. Gelukkig hebben we nooit geluisterd naar al die flirts met een politiek stelsel waarin meer en duidelijker kon worden gepolariseerd. Godzijdank hebben we een stelsel van minderheden overeind gehouden.

Er is ruimte voor nieuwe politieke stromingen zoals de PVV. Maar tegelijkertijd bindt het stelsel partijen zodanig aan elkaar, dat niemand in zijn eentje kan bepalen. Ook de PVV niet en ook niet met een klinkende overwinning. Ik zeg: laat ze maar komen. Ze zijn van harte welkom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden