Laat moslims bij joodse gemeenschap te rade gaan

De joodse gemeenschap in Nederland is opgeschrikt door antisemitische leuzen van onder anderen Marokkaanse jongeren. Ook zijn er synagogen beklad. Dit zijn ook vanuit de islam gezien grove en verwerpelijke overtredingen.

Abdulwahid van Bommel

Joden zijn ruim vier eeuwen in Nederland; de moslims nog maar veertig jaar. De landelijke moslimorganisaties en hun leiders worden pas belangrijk als ze met een tegenpartij in de clinch liggen of om de tafel gaan om die clinch te voorkomen of te verhelpen. De moslimstemmen die hier en in het Midden-Oosten vooral hoorbaar zijn, zijn die van de militante islam. Zij overstemmen al decennialang de stemmen van de gematigde groeperingen. In de verhouding Palestina-Israël zijn het bijvoorbeeld de Hezbollah, de Hamas en Islamitische Jihad die de alles overstemmende geluiden voortbrengen. Vooral het bijvoeglijk naamwoord 'islamitische' gaat door merg en been. Net als het woord 'Partij van Allah' (Hezbollah). Het zijn kwalificaties geworden om schrik aan te jagen.

Waar ging het eigenlijk om bij de samenkomst van 'zeven grote islamitische raden' met het Centraal Joods Overleg (CJO) vorige week? Als het erom ging om met de vertegenwoordigers van de roepers van antisemitische leuzen aan tafel te gaan: die waren niet aanwezig. Als het erom ging met mensen te praten die eventueel enige invloed kunnen uitoefenen op jongeren die dat soort dingen schreeuwen, die waren ook niet te zien. Hier waren joden en moslims bij elkaar voor een symbolische ontmoeting; een vredesgebaar. Zowel dit initiatief als de uitstraling in de media hadden iets geruststellends. Maar er blijven vragen leven voor zowel de moslim- als de joodse samenleving. Mensen die hopelijk nooit een antisemitische leus hebben geschreeuwd gingen praten met de mensen die van de zijde van de aanwezige keurige moslims ook nooit iets onwelvoegelijks hebben gehoord.

Niet alleen nemen de raden afstand van elke vorm van geweld en agressie tegen joden, zij nemen doorgaans ook afstand van de joden zelf. De laatste keer dat moslims en joden om de tafel zaten, was het net zo'n symbolische ontmoeting vanwege de Golfoorlog. Ook voor de joden moet er heel wat aan de hand zijn voordat zij met moslims bijeenkomen. De hieruit voortkomende wederzijdse onbekendheid brengt onder meer met zich mee dat men tijdens zo'n samenspraak totaal niet weet waar men het over heeft. Een onbekendheid die er tevens toe leidt dat men de werkelijke 'schuldigen' niet kan traceren, want de meeste echte 'fundi' groeperingen weigeren met de moslimkoepels te vergaderen. Media en politiek weten meestal ook niet waar ze het over hebben als het over moslimorganisaties gaat. Meer dan vier, voornamelijk op papier bestaande 'islamitische raden', heb ik nooit geteld.

Inhoudelijk hebben joden en moslims elkaar veel te bieden. Er is meermalen sprake geweest van een leerhuis waarin we elkaar inhoudelijk zouden ontmoeten in dialoog. Vrijwel alle juridische tegemoetkomingen aan de moslimgemeenschap in Nederland zijn gebaseerd op jurisprudentie die is ontstaan uit de orthopraxis van de joodse gemeenschap in Nederland. Zoals mr. A. Levisson zei: ,,Laat de moslims eens te rade gaan bij de joden, die hebben het al anderhalve eeuw achter de rug.'' Hij had het toen over het acculturatieproces dat volgens hem van nature nou eenmaal traag verloopt.

Toch blijven we onbekenden voor elkaar. Moslims en joden dienen meer aandacht te geven aan hun onderlinge familiebanden. Zij hebben tenslotte een gezamenlijke voorvader: Abraham. Het lijkt erop dat Izaük en Ismaël elkaar na de begrafenis van hun vader niet meer hebben gesproken. Maar dat hoeft voor hun nazaten, joden en moslims, geen dogma te worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden