Laat je vacuüm zuigen

Schoteltjes verzamelen, piepschuimbolletjes opzuigen en ongelukken voorkomen; bij de tentoonstelling 'Being in the Middle' staan suppoosten niet saai uitgestreken langs een museumwand, maar krijgen ze de nodige lichaamsbeweging. Ook voor het publiek is een bezoeken aan de expositie van de Vlaamse kunstenaar Lawrence Malstaf in de Brakke Grond een fysieke ervaring.

In het midden van een grote plastic cylinder staat een stoel. Geef de knop op de armleuning een draai en ineens lijkt het alsof je in een sneeuwstorm belandt. Kleine piepschuimbolletjes gieren langs de plastic wanden, vormen betoverende sneeuwfiguren. Draai de knop weer terug en de wereld is weer een rare plastic ruimte met bolletjes van piepschuim. Met je voeten stap je per ongeluk in een plas schoonmaakwater voor de deur van de cabine.,,Dikwijls zijn het heel banale dingen uit het dagelijks leven die ik uitvergroot om de zintuiglijkheid ervan te ervaren”, zegt Malstaf. Door kleine details als een achteruitkijkspiegel van een vrachtwagen die trilt of een opwaaiend plastic zak komt hij op ideeën.

De illusies die de kunstwerken in de Brakke Grond creëren, zijn soms eng realistisch. Zoals 'Fans'. Over een donkere wateroppervlakte ligt een pad van roosters. Aan weerskanten bungelen twee ventilators vanaf het plafond naar beneden. Hun cirkelvormige bewegingen weerspiegelen in het water. De ruimte lijkt te bewegen, het water rimpelt en dat suggereert een oneindige diepte. Oversteken lijkt een gevaarlijke zaak. Totdat je de illusie verbreekten eens je vinger voorzichtig in de diepte van het water laat zakken: na nog geen 3 cm stuit je op de ondergrond van rubber.

Alles lijkt enger dan het is. Dat geldt vooral voor 'Shrink', een 'individuele ervaring' waarbij je je vacuüm kunt laten zuigen tussen twee doorzichtige plastic vellen, als verpakt vlees bij de Aldi. Alleen wanneer de kunstenaar zelf aanwezig is om te begeleiden, dat wel. En als hij er niet is, kan er als alternatief naar een filmpje worden gekeken waarin de kunstenaar zelf zijn kunstwerk ervaart. Hangend tussen de twee plastic vellen zie je zijn gezicht vervormen.

Van de buitenkant ziet het er nogal onsmakelijk en angstaanjagend uit, maar dat is volgens de Malstaf schijn. ,,Als je de techniek eenmaal doorhebt is het heel ontspannen. Je voelt je alsof je zweeft, en heel geborgen.” Maar dat bereik je alleen met oefening. Zijn installaties dagen het publiek uit mee te doen, zich over te geven aan het kunstwerk. Als toeschouwer ben je onderdeel van het kustwerk, zonder jouw ervaring zijn de installaties nauwelijks kunst te noemen. Twee schoteltjes dansen in een buis en jij mag eronder liggen op een lang donker aangenaam zacht matras. Bovenin de buis is een krachtige ventilator aangebracht die de schoteltjes naar boven zuigt. Ze bewegen op de luchtstroom rondom en tegen elkaar totdat er één stukslaat en nogal agressief naar beneden klettert. Tussen je hoofd en de buis zit glas, dus de schoteltjes die met elkaar lijken te spelen kunnen niet op je hoofd vallen, maar toch vertrek je bij elke onverwachte beweging angstig je gezicht.

Geen saaie tentoonstelling, maar een spannende ervaring. Interpreteer niet vanaf een veilig afstand, maar zoek het gevaar op en word je bewust van de kracht van je zintuigen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden