OpinieOnderwijs

Laat geen twijfels rijzen over de waarde van schooldiploma’s

null Beeld

De waarde van individuele diploma’s kan gaan verschillen. Waarom zwijgt het onderwijsveld, vraagt Jan ten Brummelhuis, docent VWO in Groningen, zich af.

Op 8 april kwam minister Slob met de Kamerbrief tijdelijke slaag- en zakregeling examens. In de brief wordt een oplossing aangeboden voor het probleem waarmee veel leerlingen kampen. Zij zullen door het wegvallen van het Centraal Schriftelijk Examen (CSE) in sommige gevallen hun lijst niet meer voldoende kunnen verbeteren om het diploma te bemachtigen. Deze groep krijgt nu de kans om voor twee vakken een aanvullend examen te doen, de zogenoemde Resultaatverbeteringstoetsen. Elke school zal nu voor alle leerlingen die recht op deze herkansingen hebben, eigen toetsen gaan samenstellen, met als enige randvoorwaarde dat de opgaven de voorgeschreven examenstof bestrijken.

Duizenden vaksecties krijgen de nogal uitdagende en ongewone taak om in juni een volwaardig examen in elkaar te zetten, vergelijkbaar met de herkansing van het normale examen. Is dit haalbaar, volwaardig en rechtvaardig? Door overmacht is al wat glans van de diploma’s af. Nu wordt de kans reëel dat de waarde van de individuele diploma’s zal gaan verschillen. Was er geen enkele mogelijkheid om gelijkwaardigheid van toetsen na te streven? Immers, er wordt niet voorzien in een landelijke examenbank en evenmin lijkt er enige vorm van controle achteraf te worden georganiseerd.

Onmacht

Vanuit het onderwijsveld is geen enkele vorm van zorg over deze gang van zaken naar buiten gekomen, laat staan dat iemand luid heeft geprotesteerd. Het is denkbaar dat een breed gedragen gevoel van onmacht iedereen bij de keel had. Maar het verbaast mij dat de veertien instanties waarmee Slob in gesprek is geweest, als bij toverslag lijken af te zien van elke vorm van controle op de schoolexamens. De houding van de inspectie valt hierbij het meest op. Zij lijkt zich tevreden te stellen met de rol van procesbegeleider en dus af te zien van de rol als toezichthouder. En dat terwijl het nog maar twee maanden geleden is dat dezelfde onderwijsinspectie een negatief oordeel velde over de kwaliteit van de schoolexamens. Op 70 procent van de door haar onderzochte scholen waren onregelmatigheden bij de examens geconstateerd. De minister, de scholenkoepel en het Laks als vertegenwoordiger van de leerlingen drongen toen aan op verscherpte controle en betere regels. Dat rapport zit dus even in het vriesvak.

In theorie zouden er nog enkele mogelijkheden om de gang van zaken bij de examens enigszins te controleren, kunnen worden ingezet. Te denken valt aan de inzet van op de plank liggende CSE-examens van 2020, eventueel voor een deel van de toetsen. Daarnaast had de periode van de herexamens kunnen worden verlengd, om zo meer opties voor het toetsen overeind te houden. Waarom werd als einddatum begin juli geprikt? En is het uitvoeren van een tweede correctie, al was het maar in de vorm van een kleine steekproef, als optie op tafel gelegd?

Vaagheid

Hoe het ook zij, alle betrokkenen lijken tevreden ondanks alle vaagheid die om deze tijdelijke regeling heen hangt: AOb-bestuurder Henrik de Moel zegt in een interview in het vakblad voor de onderwijssector, Het Onderwijsblad, het volgende: “Door corona ligt het hele onderwijs overhoop en heerste er veel onduidelijkheid bij de leerlingen en hun docenten. Door deze aanpassingen laten we de leerlingen niet de dupe worden van het coronavirus en houden we de kwaliteit van het diploma overeind.” Maar in de volgende regel van het interview wordt wel aan de scholen gevraagd om hierbij hun ‘eigen verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het examenstelsel’ in het oog te houden. Anders geformuleerd: we houden de kwaliteit in stand door iedereen naar eigen inzicht te laten handelen.

De stilte in onderwijsland is oorverdovend, en dat doet pijn. Want op een diploma waaraan kan worden getwijfeld, zit toch niemand te wachten?

Lees ook:

Uitzonderlijk en ingrijpend: eindexamen van de baan. Is kwaliteit nog wel gegarandeerd?

Het centraal eindexamen is van de baan. Alleen het cijfer van het schoolexamen telt voor het diploma. Heeft dat invloed op de kwaliteit?

Inspectie: Bij meer dan helft onderzochte scholen zijn examens niet in orde

Schoolexamens van ruim twee derde van de scholen die de onderwijsinspectie heeft onderzocht, vertonen tekortkomingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden