Laat Facebook voor China zijn idealen varen?

De Chinese president Xi Jinping praat met Facebook-topman Mark Zuckerberg op een bijeenkomst in Washington.Beeld REUTERS

Om weer toegang te krijgen tot China, heeft Facebook in stilte gewerkt aan software om berichten te kunnen censureren. Vanaf 2009 is China afgesloten van het sociale netwerk, omdat de overheid alle berichten wil controleren die gebruikers onder ogen krijgen. Met de software hoopt Facebook toch aan de strenge Chinese censuurregelgeving te voldoen en toegang te krijgen tot een markt met 1,4 miljard potentiële 'leden'.

Drie huidige en oud-medewerkers van Facebook, die anoniem willen blijven, vertelden dit aan de New York Times. Met de tool is het mogelijk bepaalde berichten en onderwerpen tegen te houden, voordat ze op de tijdlijn van een Facebookgebruiker verschijnen.

Facebook blokkeerde al eerder berichten in landen als Rusland, Pakistan en Turkije. Ook verwijderde het platform tussen juli en december vorig jaar ongeveer 55.000 berichten in twintig landen.

Maar de nieuwe software van Facebook gaat nog een stap verder. Die zorgt er namelijk voor dat bepaalde berichten niet eens op Chinese tijdlijnen kunnen verschijnen. Facebook gaat niet zichzelf censureren, maar zal waarschijnlijk samenwerken met een Chinese partij die de software moet bedienen. De Chinese partner heeft dan de volledige controle over welke inhoud Facebookleden wel en niet kunnen zien en delen.

Cybergrootmacht

Voor de Chinese president Xi Jinping is internetregulering topprioriteit, schreef China-correspondent Tabitha Speelman vorige week. Toen Xi in 2013 aantrad was de regering volledig de regie kwijt over het web. Hoewel veel buitenlandse websites al geblokkeerd waren - zoals ook Google en Twitter - of werden gefilterd, konden burgers hun mening breed over het web te verspreiden en zagen ze voorbeelden van machtsmisbruik en corruptie.

Maar Xi lukte het de controle terug te krijgen, onder andere door de oprichting van het machtige overheidsorgaan Cyberspace Administration of China in 2014, de samenwerking met Chinese internetbedrijven en de vorige week aangenomen internetveiligheidswet.

Zo is een internet met nationale grenzen ontstaan, waarbinnen veel mag, maar veel ook niet. Orde gaat er voor vrijheid. De Chinese regering gebruikt het internet inmiddels om het eigen bestuur te versterken en wil het land autonoom laten uitgroeien tot 'cybergrootmacht'. Daar zal Facebook zich naar moeten schikken.

Mandarijn

Het is nog niet zeker dat de software ook daadwerkelijk wordt voorgelegd aan de Chinese autoriteiten. Maar het feit dat de digitale code gemaakt is, leidt al tot onvrede binnen het bedrijf. Volgens medewerkers tornt het aan het grondbeginsel van Facebook om 'de wereld meer open en verbonden te maken'. Afgelopen zomer dienden verschillende Facebook-medewerkers die aan de software werkten hun ontslag in.

Volgens de ingewijden heeft Facebook-topman Mark Zuckerberg weinig moeite met het inperken van de vrijheid. "Hij steunt en verdedigt het project", tekent de New York Times op. Zuckerberg zei in een vergadering volgens de bronnen dat de plannen met Facebook nog in de maak zijn, maar voegde daaraan toe: "Het is beter voor Facebook om onderdeel te zijn van een conversatie, ook al is het nog geen volledige conversatie."

Zuckerberg, die de druk voelt om Facebook door te laten groeien, doet persoonlijk zijn best om de banden met China aan te halen. Hij ontmoette Xi Jinping regelmatig en bezocht in China de directies van grote internetbedrijven. Bovendien probeert hij Mandarijn te leren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden