Opinie

Laat examens niet door eigen docent nakijken

Mei 2013. Eindexamen Frans (vwo) op het Maerlant-Lyceum in Den Haag.Beeld anp

VINCENT FIDDELAAR   Docenten kunnen bij het nakijken van examens in de verleiding komen om de leerling een hoger cijfer te geven. Een externe docent heeft daar geen last van, stelt Vincent Fiddelaar.

Vandaag beginnen de landelijke eindexamens in het voortgezet onderwijs. Een spannende tijd voor leerlingen, docenten en scholen. Voor de leerlingen is het een hoogtepunt. Het eindexamen bepaalt voor 50 procent het eindcijfer voor een vak. Het is dus om in termen van topsport te spreken zaak te pieken op dat moment.

Ook voor docenten kan van de eindexamenresultaten veel afhangen, met name als zij door hun school in meer of mindere mate verantwoordelijk worden gehouden voor deze resultaten. Het zijn jouw leerlingen en jij hebt ze als het goed is het hele jaar hierop voorbereid. Leraren kunnen er op worden afgerekend met wel of geen hogere loonschaal of wel of geen vast contract. Persoonlijk heb ik hier in mijn huidige functie gelukkig nooit mee te maken gehad, maar wel eens toen ik op een particuliere school lesgaf.

Baan behouden
Voor scholen is een hoog percentage geslaagde leerlingen goede reclame. Ze hopen dan dat ouders hun kind liever naar een school sturen met een hoog slagingspercentage. Veel nieuwe aanmeldingen betekent immers continuïteit zodat iedereen op school zijn of haar baan kan behouden. Maar ook voor de maatschappij als geheel is het van belang dat zo veel mogelijk leerlingen slagen, want blijven zitten en zakken kost de maatschappij veel geld. Vandaar ook dat de normering bij het eindexamen niet van tevoren vaststaat, maar door het Cito wordt vastgesteld nadat scholen de behaalde punten van een aantal examenkandidaten hebben ingestuurd.

Als die het slecht hebben gedaan wordt de normering, de N-term, zo aangepast dat ongeveer 80 procent van de kandidaten zal slagen voor dat vak. Zodra het examen gemaakt is, sluit de docent zich thuis op in zijn of haar werkkamer om al die examens na te kijken. Dat betekent concreet dat er punten per vraag worden toegekend. Vervolgens worden de examens naar een (onbekende) tweede corrector gestuurd die al die examens opnieuw nakijkt.

Indien de tweede corrector in de beoordeling afwijkt van de eerste corrector, de eigen docent dus van de examenkandidaten, vindt er telefonisch overleg plaats. Dat zijn soms lastige gesprekken omdat de tweede corrector het gemaakte werk voor zich heeft liggen en tegen zijn onbekende collega zegt waarom hij of zij vindt dat een leerling minder of geen punten zou moeten krijgen voor een vraag.

Verborgen agenda
De eerste corrector kan na overleg daarmee akkoord gaan of protesteren omdat hij of zij vindt dat het antwoord van de leerlingen weliswaar anders is geformuleerd dan in het antwoordmodel, maar dat het toch in essentie wel goed is, mede omdat men de eigen leerling kent en weet hoe die het bedoeld heeft. De verborgen agenda in zulke gesprekken zou kunnen zijn dat de eerste corrector hoopt op goede examenresultaten en dus een hogere loonschaal of een vast contract. Als de tweede corrector vindt dat iemand meer punten zou moeten krijgen, dan hoeft daar in de regel niet lang over te worden gepraat en gaat de eerste corrector praktisch altijd akkoord.

Een beter en objectiever systeem zou zijn als de gemaakte examens niet meer door de eigen docent worden nagekeken, maar door een onbekende docent die de score digitaal doorgeeft. Vervolgens zou het werk naar een tweede corrector moeten worden gestuurd die niet weet, niet kan zien wat de eerste corrector heeft gedaan. Die kijkt het opnieuw na en geeft ook de scores digitaal door aan de school waar het examen is afgenomen. De kans is groot dat de twee docenten onafhankelijk van elkaar tot verschillende totaalscores komen. Dat kan dan worden gemiddeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden