Laat die vliegtuigen maar komen

Vliegveld | Flevolandse boeren zijn klaar voor de uitbreiding van Lelystad Airport. Ze willen met hun producten 'hofleverancier' worden van luchthaven en reizigers. Maar dat duurt nog even: de opening is uitgesteld tot 2019.

JENDA TERPSTRA

Boer Johan van den Bergh (46) zit aan zijn keukentafel aan de Zeebiesweg in de Flevopolder. Zijn keukenraam biedt uitzicht over het erf met nieuw gebouwde schuren vol biologische bieten, uien en wortels. Daarachter ligt vijftig hectare akkerland, donkere omgeploegde kleigrond, waar hij zijn biologische gewassen op verbouwt. "Bij die rij bomen in de verte ligt Lelystad Airport", wijst hij.

Het is moeilijk voor te stellen dat in dit rustige landbouwgebied binnenkort vliegtuigen laag overvliegen en passagiers met rolkoffers aankomen. Decennia lagen de uitbreidingsplannen voor de luchthaven op de tekentafel. Vorig jaar gaf het kabinet groen licht. In 2018 zouden de eerste vluchten vertrekken. Tegen 2043 zou dit kunnen oplopen tot 61 vluchten per dag. Maar vorige maand stelde staatssecretaris Sharon Dijksma van infrastructuur en milieu de plannen onverwacht met een jaar uit.

De boeren uit de Flevopolder hebben lang geprotesteerd tegen de uitbreiding. Toch zijn ze niet alleen blij met de vertraging. "Wat mij betreft mag dat vliegveld er nu komen", zegt Van den Bergh.

Bij de koop van de boerderij in 1999 wisten hij en zijn vrouw Marianne al van de uitbreidingsplannen. Dat het uiteindelijk om 6,7 miljoen passagiers zou gaan, hoorden ze pas vorig jaar. "Sommige boeren wonen op slechts een paar honderd meter van de landingsbaan. Dat zal veel geluidsoverlast geven." Zijn bedrijf staat hemelsbreed vier kilometer verderop. Hij maakte zich vooral zorgen over de uitstoot van de vliegtuigen en zijn biologische gewassen.

De boeren verenigden zich in de 'Club direct omwonenden'. Daarmee dwongen ze onderzoek af naar het effect van de uitstoot op hun gewassen (die bleek mee te vallen) en kregen toegang tot het overleg over Lelystad Airport. Toen duidelijk werd dat de luchthaven een feit was, bedachten de boeren iets anders. Van den Bergh. "We kunnen de uitbreiding niet stoppen. Hoe zorgen we dan dat we profiteren?Met die gedachte hebben we de Lelystadse Boer opgezet."

Zo'n zestig boeren met 3000 hectare landbouwgrond wilden 'hofleverancier' van het vliegveld worden. "We kunnen streekproducten leveren aan horeca op en om het vliegveld, of direct aan de reiziger in een thuiskompakket", zegt van den Bergh. "Met een app kunnen reizigers verse producten bestellen zoals kaas, brood, groente of fruit. Zo vliegen ze niet alleen op Lelystad, maar leren ze ook de streek kennen waar wij als boeren trots op zijn." Van den Bergh is geboren en getogen in de Flevopolder. "Het is ontworpen voor de landbouw. Wij noemen het de groentetuin van Europa."

De boeren willen ook het grondbeheer van het vliegveld op zich nemen, zoals grasmaaien en sneeuwschuiven. "De machines hebben we al. Ze staan dicht bij het vliegveld." Door recyclen voor compost, groene energie in te zetten en CO2-vasthoudende gewassen te verbouwen willen ze tenslotte de CO2-uitstoot van de vliegtuigen compenseren.

Lelystad en de provincie Flevoland zijn positief over het initiatief en subsidiëren de inmiddels professionele organisatie van de boeren. Ook Lelystad Airport is enthousiast. Directeur Erik Lagerweij ziet het initiatief als het levende bewijs van de 'pioniersgeest van de polder'. Deze maand tekenden de boeren een intentieverklaring met Lelystad Airport, Provincie Flevoland, Gemeente Lelystad en Lelystad Airport Businesspark over de toekomstige samenwerking.

Het plan ligt klaar. Het wachten is nu op het vertrek van de eerste commerciële vluchten. Volgens staatssecretaris Dijksma zal dat niet in april 2018 zijn, zoals gepland, maar op z'n vroegst in april 2019. Het is nog niet gelukt om de vluchtroutes vanaf Lelystad goed af te stemmen met die vanaf Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland, verantwoordelijk voor de vliegroutes, heeft meer tijd nodig, aldus de staatssecretaris. Dit komt mede door een arbeidsconflict met luchtverkeersleiders, waardoor het werk aan de vliegroutes rond Lelystad Airport lang heeft stilgelegen.

De Schiphol Group reageerde teleurgesteld op de vertraging, net als gemeente Lelystad. Voor de boeren is het nieuws ambivalent. Van den Bergh: "Het goede nieuws is natuurlijk dat we nog geen overlast krijgen van luchtverkeer. Aan de andere kant lopen onze plannen voor de Lelystadse Boer nu ook vertraging op." Zijn collega en voorzitter van het initiatief, akkerbouwer Rob ter Haar, deelt dit gevoel. "Diep in ons hart willen we de uitbreiding natuurlijk niet. Dus als bewoners is het uitstel prettig. Als Lelystadse boer wil je aan de slag."

Volgens Ter Haar kunnen de boeren toch verder met de voorbereidingen. De ontwikkeling van de 'app' waarmee passagiers een bestelling kunnen plaatsen is in de maak. De boeren gaan vanaf volgend jaar bij wijze van proef de inwoners van Lelystad voorzien van verse streekproducten.

Van den Bergh gaat intussen met een kistje verse groenten en fruit langs bij horecaondernemers in Lelystad. "Alvast om te zien hoe het is om direct te leveren aan ondernemers." Tegen de tijd dat op het vliegveld eindelijk de eerste vakantievluchten starten, zijn ook de boeren uit de streek voorbereid op de komst van de eerste passagiers.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden