’Laat asielzoekers vrij om rechtszaken te voorkomen’

door Bart Zuidervaart

Asielzoekers die in vreemdelingenbewaring zitten en voor wie een uitzetstop geldt, moeten meteen worden vrijgelaten. Anders volgt een ’stortvloed aan procedures’.

Dat voorspelt Anton van Kalmthout, hoogleraar vreemdelingenrecht in Tilburg. Volgens Van Kalmthout gaan deze asielzoekers een procedure voor vrijlating waarschijnlijk winnen. „Rechters zullen geen andere conclusie kunnen trekken”, zegt hij. „Een asielzoeker mag alleen in vreemdelingendetentie worden geplaatst als er reëel zicht is op uitzetting. En door het vertrekmoratorium is dat verdwenen.” Vluchtelingenwerk Nederland sluit zich bij die analyse aan. Een woordvoerster zegt dat deze mensen terug moeten naar de reguliere opvang.

Nederland heeft ongeveer drieduizend vreemdelingencellen, verdeeld over de centra Kamp Zeist, Zestienhoven, Heerhugowaard, Roermond, Tilburg en de twee detentieboten in Rotterdam.

Van Kalmthout schat dat daar minimaal vijfhonderd mensen zitten die binnen Project Terugkeer (een specifieke groep asielzoekers, ooit 26.000) vallen en dus nu niet mogen worden uitgezet.

„Het kabinet kan voorkomen dat deze mensen massaal procederen”, zegt de hoogleraar. „Vreemdelingenadvocaten zullen inmiddels de koppen bij elkaar hebben gestoken.”

Een van die advocaten is Edjer Köse. Hij verwacht een uitspraak van de rechtbank in Rotterdam over de vreemdelingendetentie van een cliënt. Deze Chinese wacht in Zestienhoven op uitzetting, maar moet onmiddellijk vrijkomen, vindt Köse. „De vrouw vroeg in 2000 in Nederland asiel aan en valt precies binnen Project Terugkeer. Haar detentie lijkt me dus onhoudbaar.”

De rechtbank in Zwolle oordeelde maandag dat een uitgeprocedeerde Turk niet mag worden uitgezet. Volgens de rechter valt de man ’mogelijk onder de reikwijdte van de aangenomen motie-Bos die oproept tot een generaal pardon’. Het is de eerste rechtelijke uitspraak die vooruitloopt op een eventueel pardon voor de oude groep asielzoekers.

Volgens Van Kalmthout betekent dit dat de detentie moet worden opgeheven. „Want niet kunnen uitzetten betekent ook niet mogen vastzetten.” Köse, die ook advocaat is van deze vreemdeling, zal de rechtbank vragen de detentie te beëindigen. Volgens justitie kan zowel de IND als de rechter een einde maken aan de detentie. Of de IND dit van plan is, zal de komende dagen blijken, zegt de woordvoerder. „Wij zullen individueel toetsen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden