Kwetsende cartoon? Pieter Geenen stelt levensvragen

Na de aanslagen op het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo, 7 januari 2015, zijn we ons zeer bewust van de kwetsbare positie waarin cartoonisten kunnen verkeren. Het is niet meer vanzelfsprekend dat zij alle vrijheid hebben om te tekenen wat in hun creatieve brein opborrelt.

"Je strijkt altijd iemand tegen de haren in", schreef onze Pieter Geenen twee dagen na de aanslagen boven een tekening waarbij een bibberende Anton Dingeman, geadviseerd door twee jihadi's met zwaarden, peinst over 'iets kritisch' over wensballonnen of kievitseieren.

En inderdaad kunnen ze kwetsen, beledigen en zoals Pieter Geenen zelf zegt tegen de haren instrijken. In zijn dagelijkse strip op pagina 2 laat hij zijn kijk op de werkelijkheid zien, met een grap, een kwinkslag, een traan of een plaagstoot, vaak geniaal getekend. Hij laat vrijwel niemand onberoerd. Geenen neemt de lezer ook regelmatig mee in zijn getekende vragen over leven, dood en het hiernamaals.

Dat deed hij ook vorige zaterdag in zijn 'weetje van de week'. In vijf tekeningen vroeg Pieter Geenen zich af of God een liberaal zou zijn die op afstand, zonder in te grijpen, de wereld beschouwt. Zijn zoon Jezus was meer van het activisme (SP) en over de opvattingen van de Heilige Geest was volgens de cartoonist niets bekend. 'Ik ben zwevend', tekent Geenen op.

Diverse lezers reageerden boos op deze strip, waarbij volgens hen de spot werd gedreven met wat hun dierbaar is. "Ik heb een abonnement op uw krant genomen, omdat u geen kwetsende artikelen publiceert over mijn God. Ik heb me dus vergist", schrijft een lezer. "Fijngevoeligheid voor wat anderen heilig is, is vooral een kwestie van beschaving en empathie", stelt een andere lezer. Weer een andere lezer vroeg zich af of Geenen ook zo over Allah durfde te fantaseren.

Wat dit laatste betreft, dat durft hij inderdaad. De dag na de aanslagen op Charlie Hebdo laat Geenen in zijn strip een van de aanslagplegers bij de hemelpoort arriveren, waarbij de poortwachter schreeuwt: "Surprise! Allah bestaat niet. En er is ook geen paradijs."

Toch voelt Pieter Geenen zich aangesproken door de kritiek, zegt hij desgevraagd. "Ik wil geen lezers beledigen of belachelijk maken. Het kwam niet in me op dat deze strip als kwetsend zou kunnen worden ervaren. Misschien ben ik te vrijmoedig geweest."

Geenen tekent met enige regelmatig over God, religie en spiritualiteit. "Veel mensen zoeken God, twijfelen aan zijn bestaan, ontkennen hem of zoeken naar nieuwe interpretaties van zijn wezen. Ik vraag me dat ook vaak af: wat betekent God nu nog in deze tijd, hoe stellen mensen hem voor, vroeger en nu? Van die worsteling doe ik regelmatig verslag in mijn strips."

En zo kwam hij ook op de vraag of God een liberaal zou kunnen zijn die op afstand blijft van zijn schepping. Want een niet-liberaal opperwezen had natuurlijk allang ingegrepen in de chaos op aarde, stelt Geenen.

In iets breder perspectief noemt hij zijn strips over deze levensvragen een eerbetoon aan de vrijheid van meningsuiting. Die staat met de aanslagen op Charlie Hebdo en op diverse andere cartoonisten onder druk als het vizier wordt gericht op religie. Het recht op beledigen of kwetsen, dat claimt Geenen zeker niet, maar hij laat zich er ook niet door begrenzen om zijn levensvragen te mogen stellen.

En anders? "Dan sla je mij maar over. Er is genoeg te lezen in de krant."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden