Kwetsbare jongeren zijn vaker werkloos

Jongeren bij een protestactie van de FNV Wajonggroep in Den Haag op 21 november 2017 tegen de bezuinigingen. Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Laagbegaafde en gehandicapte jongeren tussen de 18 en 27 jaar zitten vaker thuis zonder werk of uitkering.

Jaarlijks verlaten ongeveer 26.000 jongeren het Praktijkonderwijs (PrO), het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) of het Entree-onderwijs. Deze jongeren hebben vaak een laag IQ, ontwikkelingsstoornissen en/of problemen met gezag. Zij zitten sinds 2015 steeds vaker thuis zonder werk of uitkering, meldt het Toezicht Sociaal Domein (TSD).

Tot een paar jaar geleden kreeg ongeveer de helft van de jongeren die klaar was met PrO, VSO of Entree een Wajonguitkering. Velen van hen konden werken bij de sociale werkplaatsen - nu vaak sw-bedrijven genoemd - of kwamen in aanmerking voor dagbesteding. Ruim een derde van hen deed betaald werk, al dan niet aangevuld door een uitkering.

Geen uitkering én geen baan

Sinds de komst van de Participatiewet in 2015 krijgen deze jongeren alleen nog een Wajonguitkering als ze helemaal niet kunnen werken. Zolang jongeren bij hun ouders wonen, komen ze niet in aanmerking voor een bijstandsuitkering. Voor een inkomen moeten ze dus echt aan het werk. Maar de sociale werkplaatsen mogen geen nieuwe mensen meer aannemen.

Gemeenten zouden voor hen werk moeten regelen, al dan niet beschut werk bij een sw-bedrijf, maar dat gebeurt nog maar mondjesmaat. Ietsje meer jongeren werken nu in loondienst, maar het aantal jongvolwassenen dat zonder uitkering en zonder baan thuis zit, is harder gestegen. Van 3500 jongeren in 2014 naar 3900 in 2016.

Pas als ze 27 jaar zijn, komen ze in aanmerking voor een bijstandsuitkering. Dan gaan ook bijbehorende eisen van gemeenten plots gelden. De jongere waar in het slechtste geval tien jaar lang niet naar is om gekeken, moet opeens gaan solliciteren. De TSD wil nader onderzoek doen naar deze groep.

Lees ook: Aan sociale werkplaats nieuwe stijl is weinig sociaal

Sociale werkplaatsen moeten dicht, maar gaan onder een andere vlag verder. Met veel slechtere arbeidsvoorwaarden

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden