KWESTIES / Criminele asielzoekers en de wet

Kunnen criminele asielzoekers met de huidige wetgeving worden geweigerd of afgewezen, zoals burgemeester Wallage van Groningen wil? In de vreemdelingencirculaire, het handboek van het ministerie van justitie, staat het duidelijk omschreven. Elke onvoorwaardelijk opgelegde gevangenisstraf, of vrijheidsontnemende maatregel wegens een misdrijf, kan een grond zijn om een eerste verblijf te weigeren.

Maar ook als een asielzoeker nog niet is veroordeeld en slechts verdachte is, kan het ministerie een uitspraak over een asielverzoek aanhouden tot politieonderzoek en eventuele rechtszaak zijn afgehandeld. De Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND) heeft geen cijfers paraat. Hoe vaak een asielzoeker een afwijzing krijgt op grond van het feit dat deze een delict in Nederland heeft gepleegd, is onbekend.

Toch blijft justitie rekening houden met de situatie in het geboorteland. Zo vertelt een woordvoerster van Justitie het voorbeeld van een Chinese asielzoeker, die in Nederland een moord pleegde en na het uitzitten van zijn straf toch niet werd uitgezet. ,,Het was overduidelijk dat de man een wisse dood tegemoetging als hij naar China werd uitgezet.'' In zulke gevallen gaat het VN-vluchtelingenverdrag boven de wensen van ontevreden politici en burgers. Het verdrag verplicht de ondertekenaars vluchtelingen die gegronde vrees voor vervolging hebben, bescherming te bieden.

Er is al een veel langere discussie gaande over afwijzing en uitzetting van legale en illegale migranten. Vooral de grote steden klagen over toenemende criminaliteit door illegalen. Harder optreden en uitzetten, roepen kamerleden de laatste jaren in koor. Maar de praktijk is anders.

De meeste veroordeelde illegalen kunnen na het uitzitten van hun straf niet op een vliegtuig worden gezet, omdat zij geen identiteitspapieren hebben en het onduidelijk is waar zij vandaan komen. Velen belanden uiteindelijk weer op straat.

Na een motie van PvdA-kamerlid Middel bekeek de stuurgroep Vris de situatie. Veel verder dan de aanbeveling om de 'onaanvaardbare praktijken serieus aan te pakken' en de politie-informatie geautomatiseerd uit te wisselen, kwam de stuurgroep niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden