Kwestie-Van Lieshout / 'Geen Amerikaanse toestanden'

DEN HAAG - Premier Balkenende wil geen Amerikaanse toestanden bij het aantreden van nieuwe bewindslieden. Balkenende zei dat gisteren in de Tweede Kamer in een discussie met kamerleden over de kwestie-Van Lieshout.

In de Verenigde Staten ontslaat een nieuwe regering bij haar aantreden duizenden ambtenaren om nieuwe medewerkers naar eigen keuze aan te stellen. ,,Maar'', zei Balkenende, ,,wij werken niet met politieke benoemingen. Dus een nieuwe minister of staatssecretaris kan niet zijn eigen ambtenaren meenemen.''

De premier leek daarmee in bedekte termen afstand te nemen van de actie van vice-premier en minister van volksgezondheid Bomhoff (LPF). Die stuurde afgelopen week, luttele dagen na zijn aantreden, aan op het vertrek van zijn topambtenaar Van Lieshout, in wie hij geen vertrouwen had. Al niet voordat hij minister werd.

De andere vice-premier, Remkes, als minister van binnenlandse zaken eerstverantwoordelijke voor het aanstellen en ontslaan van de topambtenaren, keerde zich publiekelijk tegen 'ontslag'. Ook in de ministerraad kreeg Bomhoff geen steun.

Het kabinet besloot donderdag als compromis Van Lieshout een baan elders bij het rijk aan te bieden. Hij kan project-directeur-generaal worden, een soort 'klusjesman' op topniveau.

,,Ronduit schandalig'', veroordeelde D66-fractievoorzitter De Graaf de actie van Bomhoff. Hij verlangde van Balkenende dat die er 'met kracht' afstand van zou nemen. ,,Het maakt ambtenaren verdacht. Het zaagt aan hun loyaliteit.''

,,Ministers zijn geen zonnekoning'', hield Halsema (GroenLinks) Bomhoff voor. En PvdA-fractievoorzitter Van Nieuwenhoven vroeg zich af of het te rijmen viel met een pleidooi uit de 'smorgens door Balkenende voorgelezen regeringsverklaring: 'fatsoen moet je doen'.

Tot ergernis van de oppositie wilde de premier over die kwestie nauwelijks nog iets kwijt. Het ging over een 'arbeidsrechtelijke zaak'. Wel wilde hij nog toegeven dat er sprake was van gebrek aan vertrouwen in Van Lieshout. Maar hij onderstreepte dat een voorgenomen ontslag nooit aan de orde is geweest.

De oppositie nam daar geen genoegen mee. ,,Ik heb vice-premier en minister van binnenlandse zaken Remkes toch met eigen oren horen praten over ontslag'', aldus Van Nieuwenhoven. ,,Waarom is de zaak dan in de ministerraad besproken?'', wilde De Graaf weten. Volgens Balkenende had dat te maken met alle ophef over de kwestie.

Even dreigde het te gebeuren dat het kamerdebat over de regeringsverklaring nog op dezelfde dag zou worden gevolgd door een debatje waarin de twee vice-premiers op verzoek van GroenLinks aan de tand zouden worden gevoeld. De kwestie-Van Lieshout zou op deze manier voor een record hebben gezorgd in de parlementaire geschiedenis: een nieuw kabinet dat zijn opwachting maakt bij de Tweede Kamer, na afloop waarvan twee ministers nog even zouden moeten nablijven om scherp te worden ondervraagd in een interpellatiede bat je. De fractie van GroenLinks besloot 's avonds echter dat interpellatiedebat niet door te zetten. ,,Wellicht komen we er bij een latere gelegenheid nog op terug'', aldus Halsema.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden