Kwestie Moldavie is erfenis Molotow-Ribbentrop-pact

De auteur is freelance journalist.

CEES VAN DER JAGT

Natuurlijk wordt het economische belang van Transnistrie genoemd als

ief voor de Moldavische vasthoudendheid. Het door Russen 'verdedigde' gebied herbergt veel en belangrijke fabrieken. Een tweede verklaring is de vijftigjarige russificatie van de Roemeense meerderheid in Moldavie. Deze versterkt de anti-Russische houding.

Er speelt echter meer: in de aangrenzende Oekraine wonen 415 000 Roemenen in gebieden die, net als Bessarabie, door de Sowjet-Unie in 1940 werden afgepikt van Roemenie. Op basis van het Molotow-Ribbentrop-pact met nazi-Duitsland bepaalde Stalin dat het leeuwedeel van Bessarabie tot Moldavie zou gaan behoren, maar de andere stukken alsmede de Herta en Noord-Boekovina gingen deel uitmaken van de Oekraine.

Onrecht van 1940

Niet alleen Moldavie, ook de andere Roemeense gebieden in de voormalige unie moeten terug, zo klinkt vanuit Chisinau (Moldavie, Russische schrijfwijze Kisjinow) en Boekarest. Het onrecht van 1940 is nog steeds niet rechtgezet.

De westerse landen reageerden enthousiast op het afbrokkelen van de Sowjet-macht, erkenden vlot de zelfstandige Oekraine, maar staan nu stilzwijgend toe dat een belangrijke consequentie van het alom veroordeelde Molotow-Ribbentroppact overeind blijft.

De genoemde, oorspronkelijk Roemeense gebieden lijken verloren: president Krawtsjoek van de Oekraine zegt niet van plan te zijn "enig deel van ons land aan wie dan ook af te staan" , niet aan Rusland dus (de Krim) en niet aan Moldavie. Maar wellicht gaan ze fungeren als onderhandelingsobject. Transnistrie weg, Noord-Boekovina en de Herta terug: voor Moldavie is zo'n ruil beslist aantrekkelijk. Het toekomstige groot-Roemenie zou dan niet opgescheept zitten met een lastige Russische minderheid.

Boekarest en Chisinau zijn twee handen op een buik. De oppositionele Democratische conventie, die een redelijke kans heeft bij de komende parlementsverkiezingen het Front van nationale redding te verslaan, heeft al menig radicaal geluid laten horen vanuit Boekarest. Leider Campeanu vindt zelfs dat Roemenie bereid moet zijn militair in te grijpen. Wanneer dit gebeurt, wanneer ook het GOS-leger zijn passieve stelling verlaat en zich achter de Russen schaart, ligt een RussischRoemeense oorlog in het verschiet.

Het is aan de westerse landen om niet zolang te wachten. De aangeknoopte relaties met de Oekraine moeten benut worden om president Krawtsjoek duidelijk te maken dat hij een beslissende wending kan geven aan de impasse. Krawtsjoek zal dan wel moeten erkennen dat "ons land" , zoals hij de Oekraine noemt, gedeeltelijk is verkregen dankzij Stalin. Deze verkocht destijds gestolen waar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden