Kwelderklei en uitvaart

Het dorshuis heet dit deel van de schuur. De schuur stamt uit het begin van de negentiende eeuw, zijn monumentale hoge, met riet gedekte kap wordt door een houten gebinte gedragen. Dorsen is het verwijderen van de graankorrel uit de rijpe aar. Maar graan groeit hier niet meer.

Hoge dubbele deuren geven toegang tot de schuur, maar nog zijn ze gesloten. Achter het kleine raam naast de deuren ligt een dode, opgebaard in een uitheemse kano.

Hier is de uitvaart. Gunnar.

Dit is zijn huis, de oude boerderij aan de rand van het land, aan de rand van Oosternijkerk, niet ver van Paesens en Moddergat. Friesland. De landweg die zich door open veld naar zijn erf slingert, staat vol auto's. Met honderden zijn we gekomen om hem, Gunnar Daan, architect, eer te bewijzen.

Het landschap dat we even met onze auto's hebben volgezet, was zijn laatste uitzicht geweest, voor hij - 77 jaar oud - aan de complicaties van zijn ziekte bezweek. Kwelderklei, een verre boerderij omarmd door bomen, velden, een windmolen, een lage haag. Erboven het uitspansel, zo mag je de hemel hier wel noemen. Dat zag hij in zijn studio, vanachter dat gebogen luifelraam, vanuit het bed. Om hem heen zijn geliefden.

Het is een kleine gang van die studio naar het belendende dorshuis en schuur. Warmte uit een luchtslang, een lange gedekte tafel, pompoensoep, leverworst, roggebrood met katenspek, bier, wijnen, jenever. Een zeilschip met vol zeil, de mast tot onder de nok.

Er wordt liefdevol gesproken, een gedicht gelezen van Gerrit Kouwenaar, muziek van Satie gespeeld en Ierse folksongs gezongen, die diep en aards zijn. And only the river flows free. Een kleindochter snikt en lacht.

Wat ken ik van Gunnar? Het bijzondere huis dat hij voor Albert en Corrie maakte, die galeriewoning in Finsterwolde, de tafel in het huis waar mijn zoons opgroeiden, zijn schetsen en aquarellen van klassieke gebouwen, Anhalter Bahnhof, het panorama van Venetië. Gunnar was een begenadigd tekenaar.

Ik kende hem van ontmoetingen. Gunnar was een man van taal, van fijnzinnige formulering, en een man van vorm, met oog voor het grote en het kleine. De ingelegde, kwartronde deurmat bij de ingang van zijn studio.

Een van de sprekers spreekt over zijn werk, en laat het woord 'contextualiteit' vallen, hij struikelt er een beetje over. En ook het woord 'symbiose' komt voorbij. Hij bouwde veel in het noorden, in verbondenheid met stad of landschap. Een humanist.

Een bouwvorm moet je gevoelig maken voor een plek, zei hij eens. Een kritisch regionalist noemde hij zichzelf in Letter&Geest, in juni 1989.

Een man van het schone. Hij reikte in eigen tekentaal terug naar Palladio.

Op het laatst spreekt Els, de vrouw van Gunnar. Sterk. Vaste stem.

De grote schuurdeuren zwaaien open, een machtig en ontroerend moment, het warm gestookte dorshuis ademt uit, de grijze herfstkou stroomt naar binnen.

Gunnars lichaam, in een doek gewikkeld, wordt uit de kano getild; de kano doet me denken aan 'Dead Man', de spirituele western van Jim Jarmusch, waarin de stervende held in de slotscène in een kano de grijze oceaan op drijft.

Gunnar Daan is deze week schitterend uitgevaren.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden