Kwartiertje praten brengt Poetin en Porosjenko tot elkaar

Rusland en Oekraïne spreken bij invasiestranden af een uitweg uit de crisis te zoeken

OUISTREHAM - De Russische president Poetin heeft de nieuwe president van Oekraïne Porosjenko tijdens de herdenking van D-Day gisteren in Normandië ontmoet. Het treffen lijkt een periode in te luiden van ontspanning tussen beide landen.

Opoffering en eenheid waren de thema's van de herdenking van D-Day, wat nog onderstreept werd door een spectaculaire uitvoering van Beethovens 'Alle Menschen werden Brüder'. Maar verschillende bilaterale ontmoetingen voor het evenement draaiden om de Oekra-iense crisis: de ernstigste bedreiging voor de veiligheid in Europa in de afgelopen twintig jaar.

Poetin - die tegen de verwachting in ook een paar woorden wisselde met de Amerikaanse president Obama - en Porosjenko spraken een kwartier met elkaar. Dat was voor de lunch voor staatshoofden en regeringsleiders op het kasteel van Bénouville, in de buurt van de invasiestranden. Beiden kwamen overeen binnen een paar dagen besprekingen te beginnen over hoe er een einde moet komen aan de vijandelijkheden tussen troepen van de regering in Kiev en de separatisten in het oosten van Oekraïne.

Ook een erkenning van Porosjenko, door de Franse president Hollande op de valreep uitgenodigd in een poging het ijs tussen de kemphanen te doorbreken, is aan de orde geweest. De Duitse bondskanselier Merkel sprak voor de herdenking in Ouistreham een uur met Poetin en benadrukte dat hij een 'grote verantwoordelijkheid heeft voor het brengen van vrede.'

De ontspanning, waar achter de schermen dagen aan is gewerkt, komt beide partijen goed uit. De annexatie van de Krim door Poetin lijkt een voldongen feit, maar zijn pogingen het oosten van Oekraïne te destabiliseren blijkt ingewikkelder voor hem dan gedacht. De presidentsverkiezingen lieten zien dat Poetin onvoldoende basis heeft om in het oosten verder te gaan.

Ook het grote project van zijn derde termijn, de Euraziatische Unie, komt moeilijk van de grond. Kazachstan en Wit-Rusland tekenden zonder enthousiasme, Georgië en Moldavië hebben hun voornemen bevestigd om een associatieverdrag aan te gaan met de Europese Unie.

De flexibeler houding van Poetin is volgens sommige waarnemers ook een gevolg van de vastberadenheid van de Oekraïners en de opstelling van de EU. De Oekraïense verkiezingen en de uitnodiging om namens de twintig miljoen Russische oorlogsslachtoffers de plechtigheden bij te wonen boden Poetin de kans om zonder gezichtsverlies gas terug te nemen. En, zeker voorlopig, de Krim te behouden.

Maar de Oekraïnse crisis is nog lang niet voorbij, zo liet Obama merken. Hij hekelde de verkoop van twee Franse helikopterdekschepen aan Rusland (een contract van 1,2 miljard euro) waarbij Parijs op de 'pauzeknop' had moeten drukken. Volgens Obama is de deal een verkeerd signaal op een moment dat westerse sancties Moskou op andere gedachten moeten brengen. De Franse minister van buitenlandse zaken Fabius kon daar niet veel meer dan het belang van werkgelegenheid tegenoverstellen.

undefined

'Loe de Jong schreef schofterig over ons'

In Normandië was gisteren ook aandacht voor de bijdrage die Nederland leverde aan 'operatie Overlord' - de geallieerde invasie van het door Duitsland bezette West-Europa. Niet één Nederlander kwam op het strand tijdens D-Day in actie, maar oranje steun was er op 6 juni wel vanuit de lucht en vanaf het water. Twee maanden na de invasie arriveerde de Prinses Irene Brigade in Arromanches, gisteren het toneel van een Frans-Nederlandse herdenking. Op de zonovergoten parkeerplaats voor het D-Day-museum brachten onder anderen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en premier Mark Rutte een hommage.

Er is weleens geringschattend gedaan over de brigade. De groep van 1100 man had volgens sommige verhalen meer weg van een vakantiekolonie dan van een serieus leger. Zo zou prins Bernhard het niet leuk hebben gevonden dat de naam van zijn dochter aan een 'zootje ongeregeld' werd verbonden.

De officiële geschiedschrijver van de Tweede Wereldoorlog, Loe de Jong, was ook niet enthousiast. Zijn omschrijving van de brigade - die neerkwam op een zooitje ongeregeld - ligt Rudi Hemmes, nu generaal b.d., nog steeds erg zwaar op de maag, vertelt hij. "Het is schofterig wat De Jong over ons schreef. Die kwalificatie gold hooguit de begintijd na de oprichting. Later hebben wij heel serieus meegedaan."

Dat is ook de mening van kolonel b.d. Tony Herbrink. "Wij hebben na de landing hier onder vuur gelegen toen wij de stellingen van Britse troepen overnamen na de landing, wij hebben de plaats Pont-Audemer in Normandië en Beringen in België bevrijd en ten slotte met Schotten Tilburg verlost van de vijand."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden