Kwart bezoekers nachtelijke kerkdiensten is geen kerkganger maar zoekt bezinning

©Thinkstock Beeld
©Thinkstock

Een kwart van de bezoekers van speciale nachtelijke kerkdiensten in Nederland, zogeheten kerkennachten, heeft geen enkele kerkelijke binding. Dat blijkt uit het onlangs verschenen onderzoek 'Ik vond de kerk al cool', in opdracht van de Landelijke Initiatiefgroep Kerkennachten.

Van onze redactie religie en filosofie

Afgelopen zomer bezochten tienduizenden mensen in ruim twintig steden de door de Raad van Kerken georganiseerde kerkennachten. Honderden kerken organiseerden stiltediensten en bijeenkomsten met debat, zang, theater, hapjes, dans en spektakel.

Uit het onderzoek, waaraan 1700 bezoekers en vrijwilligers deelnamen, blijkt dat niet-kerkgangers beduidend gevoeliger zijn voor de entourage dan de kerkgangers. Ze vinden de bijeenkomsten bijzonder vanwege de locatie en zijn op zoek naar bezinning en spirituele beleving.

Onderzoeker Henk de Roest stelt dat de opzet van de diensten past bij de veranderende bindingspatronen in de samenleving. "Mensen zoeken naar momenten van bezinning, naar spirituele beleving en naar nieuwe vormen van verbinding. De kerkennacht bevordert de oecumene", stelt De Roest.

Van de bezoekers is 29 procent rooms-katholiek en 38 procent protestants. Zo'n 85 procent van de vrijwilligers geeft aan contact te hebben gelegd met mensen van andere kerken en organisaties.

Nachtelijke diensten zijn niet ongewoon in de kerk; denk aan de nachtdiensten voorafgaand aan Kerstmis en Pasen. Ook dan lopen gewoonlijk minder goed bezochte kerken ineens vol. Seculiere initiatieven als de Utrechtse Nacht van de Poëzie, de Nacht van de Filosofie, de Museumnacht en de Nacht van de Theologie trekken doorgaans ook volle zalen.

Dat was de reden voor veel kerken de deuren 's nachts open te zetten, buiten de kerkkalender om. De christelijke godshuizen hoopten bezoekers te trekken die er anders nooit komen. Het onderzoek toont aan dat de kerken in dat streven zijn geslaagd.

De Raad van Kerken, die de Kerkennacht afgelopen zomer organiseerde, denkt dat dit dé manier is om oecumene in deze een gezicht te geven. Het is de mix van spiritualiteit, cultuur en ontspanning die ook mensen die er doorgaans letterlijk aan voorbij fietsen de drempel van de plaatselijke kerk over krijgt, is het idee.

Rotterdam was ruim vier jaar geleden de eerste stad die op een zomeravond kerken opende voor een cultureel programma. Later volgden Utrecht, Den Haag en Amsterdam met soortgelijke initiatieven. Vanwege het doorslaande succes maakte de Raad van Kerken er sinds afgelopen jaar een landelijk georganiseerd festijn van. Het is de bedoeling dat de Kerkennacht iedere twee jaar wordt herhaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden