Kwaliteit van natuur veelal ondermaats

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Het is, ondanks investeringen en goede bedoelingen, nog altijd droevig gesteld met de staat van de Nederlandse natuur. Tweederde van alle gebieden voldoet nog steeds niet aan de Europese eisen.

Alterra, het onderzoeksinstituut van de universiteit van Wageningen, heeft in kaart gebracht welke problemen in welke natuurgebieden spelen. De uitkomst daarvan is teleurstellend, zegt ecoloog en onderzoeker Wieger Wamelink van Alterra. "Nederland boekt vooruitgang, maar nog altijd zijn plant- en diersoorten in gevaar."

Het instituut keek onder meer naar de hoeveelheid stikstof in de natuur, een van de grootste bedreigingen voor planten. Voor de meeste gebieden blijft dat een hardnekkig probleem. Met name de Veluwe, de Utrechtse Heuvelrug en het duingebied hebben er last van. Alterra onderzocht ook de bodemzuurgraad en de grondwaterstand. Bijna alle natte natuur in Nederland, bijvoorbeeld de Drentse veengebieden, kampt met verdroging.

Daarnaast bekeek Alterra de 'ruimtelijke samenhang' van natuur. Als een gebied te klein is of geïsoleerd ligt, kan een populatie van een beschermd soort in gevaar komen. Dit geldt in het bijzonder voor gebieden in de Achterhoek en Twente.

Een derde van de gebieden heeft geen last van verdroging, vermesting, verzuring of versnippering. Maar in de rest ¿ het grootste deel van de natuur ¿ spelen soms meerdere problemen tegelijkertijd.

Opvallend is, vindt Alterra, dat al sinds eind jaren tachtig maatregelen worden genomen om de condities van de natuur te verbeteren. Het effect daarvan is ruim twintig jaar later beperkt. Nederland bedacht de zogeheten Ecologische Hoofdstructuur (EHS): een groot robuust natuurnetwerk van aaneengeschakelde gebieden. Op dat moment een revolutionair idee in Europa. Anno 2013 wordt daar nog steeds aan gewerkt. De bedoeling is dat het project in 2027 is afgerond.

Zo'n netwerk is zeer nuttig, zegt Wamelink. "Je ziet het aan de natuurbruggen waardoor dieren zich makkelijker door het land kunnen verplaatsen. Maar het is nu nog lang niet gereed. We zouden bijvoorbeeld graag zien dat de lynx terugkeert in Nederland. Dit dier leeft alleen in de bossen en heeft een hekel aan open gebieden. Als hij vanuit België naar Limburg trekt, kan hij zich verplaatsen tot Nijmegen. Daar houdt het op; de lynx haalt de Veluwe nooit."

Wamelink weet dat er veel gebeurt om de problemen aan te pakken. Om verdroging tegen te gaan worden dammen gebouwd om het wegtrekkende water tegen te houden. Het stikstof-probleem heeft de aandacht van staatssecretaris Dijksma (economische zaken). Zij wil de uitstoot van stikstof door boerenbedrijven, het verkeer en de industrie in nabijheid van natuur verminderen. Dijksma wil het natuurnetwerk vergroten door 34.000 hectare grond aan te kopen.

Of dat ook lukt, valt nog te bezien. De kans bestaat dat de naderende miljardenbezuinigingen gevolgen hebben voor het natuurbudget. In dat geval blijven de Europese minimumeisen voor natuurbehoud waarschijnlijk uit zicht.

null Beeld Trouw
Beeld Trouw
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden