'Kustlijn'is poëtisch manifest

T/m 15 september, diverse locaties in Hoorn, route-kaartje bij VVV, binnenlocaties wo t/m zo 13 tot 17 uur.

Op het visserseiland staat een iets hellende enorme scheepscontainer met de deuren opengespreid naar het water. Binnenin wordt het IJsselmeer weerspiegeld in een tunnel van ijzer. Het kabbelend water vormt er een oneindige horizon op de achterwand. Ook het silhouet van de bezoeker is onderdeel van het panorama.

Aan de spiegelwand heeft kunstenaar John Blake een tafelblad bevestigd met daarop boeken over de watersnoodramp en waterbeheersing. Je leest erin, terwijl vlak voor je neus het water als een enorme vlakte opdoemt. Een typisch Nederlands probleem is in de installatie op een poëtische manier manifest gemaakt. Helaas moet je staan om in de boeken te lezen. De stoel is al uit het object gesloopt.

Het werk van Blake is een onbetwiste topper in de expositie 'Kustlijn', zoals eigenlijk het hele Visserseiland het aardigste onderdeel van de openlucht-tentoonstelling is. Naast Blake figureren hier Marion Jebbink, Sjef Hendrickx en Marinus Boezem. Jebbink plaatste op de dijk een grote stalen blauwe monnikspij, die als schuilplaats kan dienen tegen de Westfriese wind. Hendrickx bouwde een houten boothuis over het pad, waarin zwaluwen hun toevlucht kunnen vinden. Enorme peddels steken uit het huisje, alsof het een Ark van Noach is, maar dan alleen voor zwaluwen. Boezem ten slotte legde twee tekstballonnen in het meer, daarmee in de verbeelding het water een stem gevend.

Het zonnige weer is een dankbare medepassagier tijdens de rondgang langs de kust van Hoorn. Je kabbelt een beetje over de dijk, ziet hier en daar een conceptueel idee gevisualiseerd in een materieel object (Jan Merx die op een bouwbord het voorstel doet een gat in het Markermeer te maken) en doet gemoedelijk je ronde verder.

Bij het oude haventje wordt de tocht toeristischer, de omgeving pittoresker en de context sfeervoller. De watersporters, bezoekers van de braderie en liefhebbers van historische gebouwen die hier rondwaren zijn zich van geen kunst bewust. Ook niet van de bolle matroosachtige figuurtjes die Hans van den Ban bovenop de Hoofdtoren (een voormalig verdedigingstoren uit 1532) plaatste.

Opvallender zijn de schilderijen van Serge Verheugen op de gevel van jeugdgevangenis De Sluis op het Oostereiland. Vol onschuld paraderen in realistische schilderijen mooie tienermeisjes over het strand. Het addertje onder het gras openbaart zich bij de titel: 'What's a nice girl like you, doing in a place like this'. Ineens krijgen de werken een broeierige erotische ondertoon. En over welke 'plaats' heeft de kunstenaar het eigenlijk? De schilderijen hangen tenslotte niet zomaar aan dit gebouw.

De kunstwerken van Kustlijn refereren allemaal aan het water. Ze zijn een soort markeringspunt voor de plek waar water overgaat in aarde. Niet alle objecten staan buiten, er zijn ook vier binnenlocaties. Daar wordt meer metaforisch te werk gegaan, omdat de directe context van het water ontbreekt.

Op de eerste verdieping van de Boterhal overtuigen zowel Simon Oud als A. M. van Splunter. De eerste toont gesloten abstracte geometrische objecten die echo's van dijkdoorsnedes vormen en de tweede bouwde een golvendek met een substantie van water en agar-agar (gemalen zeewier). De tijd doet het water verdampen en dus de golven krimpen.

Moritz Ebinger prikkelt in De Garage de fantasie met een witte roeiboot die hij in een kalligrafische stijl van mysterieuze figuurtjes heeft voorzien. De sporen van een verhaal tekenen zich af, maar concreet wordt het nergens. Ebinger heeft de witte boot gecombineerd met door hem zelf gebouwde scheepswrakken van Wasa-knückebröd en allerhande scheepsvoorwerpen als boeien, visnetten, touwladders en ankers die aan touwtjes in de ruimte hangen. Op de vloer ligt een scheepswant in de vorm van een hemd. Ebinger biedt ons met zijn installatie een verbeeldende zeereis aan.

Veel van de werken van Kustlijn zijn poëtisch van aard. Ze proberen de magie van het water tot leven te wekken en die te verbinden met het aardse van het bestaan. Om de poëtische potentie van het water nog meer uit te buiten, heeft de organisatie ook elf dichters uitgenodigd om zich door de kustlijn van Hoorn te laten inspireren. Hun bijdragen hingen op een groot bord voor de schouwburg, maar helaas, ook hier sloeg vandalisme toe. Een aantal van de gedichten hangt nu geprint op een velletje aan het hek van de jachthaven, vlakbij de container van John Blake.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden