Kunstzinnige girlpower

ROTTERDAM - Het gaat hard met Miriam Kruishoop, in de aanloop naar het Filmfestival Rotterdam al omgedoopt tot Miriam Kruishype. Haar eerste lange speelfilm 'Vive Elle' gaat vanavond in Rotterdam in première en dingt als enige Nederlandse speelfilm mee naar een Tiger Award.

Hoe ontstaat een hype? De naam van Kruishoop zingt al een tijdje rond in het filmcircuit. Het gevolg: vijf pagina's dagboeknotities in het filmblad Skrien, een interview in het trendy blad Blvd en een lang item in het kunstprogramma Panorama Vrijdag van de NPS. Panorama Vrijdag toont het veelbelovende jonge talent (hip met bambi-ogen, zilveren zonnebril in sluik lang haar) in actie achter de camera (ze werkt het liefst vooral snél), met Rietveld Academie-docent en filmer Frans Zwartjes (van wie Kruishoop zegt 'superveel' geleerd te hebben) en met Rieks Hadders, hoofd distributie van het Nederlands Filmmuseum, dat 'Vive Elle' in Nederland gaat uitbrengen. In een gesprek over haar nieuwste scenario-plannen geeft Hadders wijs advies: een scenario over mensen die pasgeboren babies opeten is misschien tóch niet zo'n goed idee. Over haar intenties heeft Kruishoop niet zo heel veel te vertellen, alleen dat het haar hoofdzakelijk om de vorm gaat. De verslaggever ondervraagt de geluidstechnicus: “Hoe is het om met Miriam Kruishoop te werken?” Het is duidelijk, hier wordt een ster geboren.

Kruishoop (1971), vorig jaar afgestudeerd aan de Amsterdamse Gerrit Rietveldacademie, won in 1996 met haar derdejaarsfilm 'Da Silva' over de autocoureur Ayrton Senna de Citroën Award tijdens het Nederlands Filmfestival in Utrecht. Met de 5 000 gulden die aan de prijs verbonden waren, besloot ze een lange film te maken, waarvoor ze een script schreef 'over de psychische ontwikkeling van een meisje dat geobsedeerd is door drie vrouwen uit haar directe omgeving', zo noteerde ze in het dagboek dat ze voor Skrien bijhield. De film moest ook in een andere taal dan in het Nederlands, want 'daar hou ik niet van. Er zit geen filmisch gevoel in die taal; het klinkt gewoon niet.' En dus toog Kruishoop met een bus vol gratis apparatuur naar Parijs om acteurs en locaties te zoeken: 'tof'. Met een subsidie van het Filmfonds kon ze 'Vive Elle' afmaken en via een van de commissieleden, tevens programmeur bij het Filmfestival Rotterdam werd de film opgemerkt en vervolgens geselecteerd voor de Tiger Award-competitie.

In 'Vive Elle' lopen zwaar opgemaakte meisjes met rafelige nep-bontjassen, tijgerjurken en wankelende hakken al rokend erg ongelukkig te zijn. Op daken, in autotunnels, in toiletten, badkuipen en vooral: in het Frans. Ze kijken indringend in de camera, betasten elkaar, soms is hun hoofd half uit beeld gesneden. 'J'ai besoin de quelqu'un dans ma vie', zegt hoofdpersoon Agathe, die ook van smarties en James Bond houdt. Haar heldin rent in tijgerjurk en cowboyhoed door een autotunnel, op de muziek van 'Once upon a time in the west', in groenig grof beeld. Dan weer klinkt er krachtige post-punk. Beetje MTV, beetje Kammerspiel, beetje Nouvelle Vague, beetje Duras.

Het is fantastisch als je op je 26ste in de competitie van het Filmfestival Rotterdam zit, en tot nu toe kent het enthousiasme over het talent van Kruishoop weinig grenzen. Logisch, ze is jong, ze heeft lef, geen enkele reden om haar deze lancering te misgunnen. Maar misschien hebben die tomeloze hoogten ook te maken met het kennelijk zo mysterieuze terrein waarop ze zich met haar films begeeft. Kenmerkend is het gestamel van filmredacteur Hans Beerekamp van NRC Handelsblad in dezelfde aflevering van Panorama Vrijdag, die, gevraagd naar de filmische kwaliteiten van Kruishoop, voorzichtig iets over 'vrouwelijk' en 'sensueel' murmelt en dat 'een man dit nooit zo zou doen'. Het lijkt in de verte op het effect van 'Naar de klote!' van Ian Kerkhof, de eerste speelfilm over de Nederlandse house-scene, waar een soort 'ik-kan-dit-niet-beoordelen-want-ik-ben-er-te-oud-voor'-sfeer omheen hing. 'Vive Elle' doet vooral denken aan het soort fantasieën dat je in je puberteit hebt over een interessant leven dat je later wilt leiden: zwart, zwaar, rokend en dan ook nog in Parijs. Maar niemand wil zijn handen branden aan de kunstzinnige girlpower van Miriam Kruishoop.

Volgens haarzelf zal 'Vive Elle' vooral 'een intellectueel publiek aanspreken' en is het 'een moeilijke film om naar te kijken', te vergelijken met het lezen van poëzie dat ook een select publiek trekt. Hoe kom je erachter hoe diep de gronden onder deze lawaaiige waters werkelijk zijn? Door Miriam Kruishoop eerst een tijd vooral films rustig - of snel - te laten maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden