Kunstenaars zien toekomst positief

Van onze kunstredactie AMSTERDAM - Beeldend kunstenaars liepen gisteren in het Amstersdamse Tuschinski-theater amper te hoop tegen de voorgestelde nieuwe kunstenaarsregeling, de Wet Inkomensvoorziening Kunstenaars (WIK). In groten getale had de beroepsgroep gereageerd op de uitnodiging van het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst (Fonds BKVB) deel te nemen aan het congres 'NU U - Beeldend kunstenaars aan het woord'. En gesproken werd er, veel, boos ook, maar van breed verzet tegen de WIK bleek weinig.

De discussiedag in theater 1, voorgezeten door Tijmen van Grootheest, directeur van het Amsterdamse Fonds voor de Kunst en Theo van Gogh was mogelijk te veel gestroomlijnd volgens de uitkomsten van een enquête die Motivaction, een bureau voor onderzoek en strategieontwikkeling, in opdracht van het Fonds BKVB had uitgevoerd.

De belangrijkste conclusies van dat onderzoek onder ruim 2 600 kunstenaars en studenten van kunstacademies waren dat 69 procent van de beeldend kunstenaars niet kan leven van de verkoop van zijn werk. Slechts negentien procent slaagt daar wel in.

Onder de kunstenaars die langer dan twintig jaar het vak uitoefenen, loopt dat laatste percentage op tot 29 procent.

Behalve over de sociaal-economische situatie van de beroepsgroep werd er in Tuschinski gesproken over de beroepsverwachtingen, de mate waarin beeldend kunstenaars kunnen doordringen in het circuit van musea, galeries en subsidies, het kunstbeleid van de overheid en de kwaliteit van de Nederlandse kunst.

Van de geënquêteerden verwachtte 56 procent in de toekomst van het kunstenaarschap te kunnen leven. Even goed oordeelde 66 procent dat het kunstenaarschap in financieel opzicht tegenvalt en volgens vijftig procent pakt het in artistiek opzicht slechter uit dan werd verwacht. Niettemin is 71 procent van de ondervraagden tevreden met het beroep. Als voornaamste bron van onvrede worden niet de tegenvallende inkomsten genoemd, maar de problemen bij het doordringen in het kunstcircuit (42 procent). Deze en nog veel meer cijfers werden de aanwezigen in de vorm van prikkelend bedoelde filmpjes voorgeschoteld, waarna de panelleden en met name de zaal werden aangemoedigd zich over de materie te buigen. 's Ochtends ging de discussie voornamelijk over de vraag of er eigenlijk wel een subsidiesysteem voor beeldend kunstenaars moet zijn. Nee, oordeelde een kleine groep. Wel degelijk, meende de meerderheid. Beeldend kunstenaar Wim Drion voegde daar later op de middag aan toe dat de overheid anders ook wel eens mocht kijken naar de gigantische subsidies voor de landbouw.

In de discussie over de WIK verontrustte het Drion dat Pieter Ligthart, van de afdeling beeldende kunst van het ministerie van OCW, sprak van een koppeling tussen het te ontwikkelen flankerend beleid voor de beroepsgroep en het aantal kunstenaars dat van de voorgestelde WIK-regeling (zestig procent van het bijstandsniveau met de mogelijkheid bij te verdienen tot 115 procent) gebruik maakt. “Los van het aantal gebruikers van de WIK-regeling móet er gewoon flankerend beleid zijn.”

Drion kon zich dan ook wel degelijk vinden in de provocerende uitspraak van Thgeo van Gogh dat Roel Mulder, directeur van het Voorzieningenfonds voor Kunstenaars (VvK) en een van de bedenkers van de oorspronkelijk WIK-regeling (vijftig procent van het minimum inkomen plus bijverdiensten) een burgemeester in oorlogstijd is. Zijn uitspraak: “Er komt een moment dat je stop moet zeggen”, leverde hem veel bijval uit de zaal op. Dat Mulder probeert van de WIK 'weer wat goeds te maken' werd zeer matig gewaardeerd. Toch bleven felle reacties uit, ook al gaat het om het garanderen van een bestaansminimum voor kunstenaars.

Uit de enquête van Motivaction blijkt dat zeventig procent van de ondervraagden de voorgestelde WIK geen goede maatregel vindt. Zo'n 67 procent verwacht ook niet door eigen inkomsten het bijstandsniveau te zullen halen. In wisselende bewoordingen vroeg de zaal zich af of de bijstand voor kunstenaars soms geen verworven recht is. “De WIK is armoede”, aldus een kunstenares bij de interruptiemicrofoon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden