Kunstenaars tonen invloed jodendom op hun werk

RIJSWIJK (ANP) - Wijdverbreid is de opvatting dat het tweede van de tien geboden de mogelijkheid van beeldende kunsten onder joden verbiedt. Dat gebod zegt dat het maken van godenbeelden en van afbeeldingen van zaken in de hemel, op aarde of onder het water verboden is.

Het gebod heeft echter alleen betrekking op de aanbidding van afgoden. Edward van Voolen, conservator van het Joods Historisch Museum in Amsterdam, had daarom geen moeite kunstwerken te vinden voor zijn boek Joodse Kunst en Cultuur. Hij wil een eerste indruk geven van wat het jodendom door de eeuwen heen voor kunstenaars heeft betekend en nog steeds betekent en hoe individuele kunstenaars hun joodse identiteit hebben geuit.

Van Voolen heeft gekozen voor werken van kunstenaars als de Franse impressionist Camille Pisarro, de Amerikaanse dadaïst Man Ray en de Mexicaanse surrealistische schilderes Frida Kahlo. Ook laat hij zien hoe de jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog een aantal joodse kunstenaars heeft beïnvloed. Een van hen is Ossip Zadkine, van wie het beeld De verwoeste stad, het beeld ter herinnering aan het bombardement van Rotterdam, is afgebeeld.

Architect Moshe Safdie ontwierp Yad Vashem, het museum ter herdenking van de Holocaust in Jeruzalem, en Menashe Kadishman maakte voor het Joods Museum van architect Daniel Libeskind in Berlijn de installatie Gevallen bladeren. Dat kunstwerk versterkt het ijzingwekkende gevoel van dood en vernietiging in een van de ruimtes in het museum die met opzet leeg zijn gelaten.

Van Voolen onderstreept dat er evenmin als een typisch christelijke of islamitische kunst een joodse artistieke stijl is. Joodse kunstenaars spelen een rol in alle verschillende kunststromingen van de moderne samenleving. Hoewel sommigen zich laten inspireren door een nu verloren wereld, voelen anderen zich aangetrokken door de herleving van de joodse mystiek. Terwijl het nationalisme en fundamentalisme aan aanhang wint, staat voor vele joodse kunstenaars de droom van vrede en rechtvaardigheid nog altijd overeind.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden