Review

KUNSTBOEK

Lexicon Klassieke Muziek. Uitg. Kosmos-Z & K, Utrecht/Antwerpen, 352 blz - f 55.

Waarom zouden dr Rudolf Rasch als eindredacteur en zijn medewerkers drs Nicolle Klinkeberg, drs Madeleine Pfundt en drs Onno Schoonderwoerd (oort allemaal zeer solide) Chailly, chefdirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest buiten een lexicon voor de Nederlands-Belgische markt hebben gelaten? Het antwoord is simpel: omdat genoemde leden van de lexiconredactie er door het hele boek heen een rommeltje van hebben gemaakt. Bladerend door de 352 in twee kolommen opgemaakte pagina's bleek dat.

Concertgebouw, noch Concertgebouworkest werden waardig bevonden voor aparte vermelding. Wel binnen 'orkest': 'In Nederland zijn er drie grote orkesten in de Randstad nl het Concertgebouworkest, het Rotterdams Philharmonisch Orkest en het Residentie Orkest.' En het Nederlands Philharmonisch Orkest? Wordt niet genoemd; de opsomming van de Belgische orkesten lijkt ook nergens naar. In het lemma 'opera' zijn de actuele gegevens over Nederland en Belgie totaal verouderd.

Goed, vijf musicologen kunnen ook niet alles weten. Arthur (met h) Rubinstein is een veel voorkomende fout, dus ook dit kwintet schrijft de goegemeente na. Radio Philharmonisch Orkest (in de biografie over Edo de Waart) wordt niet met Ph maar met F geschreven. De vermelding bij Hans Vonk 'Hij is eerste dirigent van de Nederlandse Operastichting' is al negen jaar achterhaald. Ook dat Helmut Walcha al twee, of is het al drie jaar geleden, stierf (om dat te weten heb je een lexicon nodig!), ging aan de vijf musicologen voorbij. Een knies die er om maalt. Ton Koopman doceert al jaren geen klavecimbel en orgel meer aan het conservatorium in Amsterdam, maar in Den Haag.

De illustratie houdt het oog even vast bij het woord: 'serpent': '17-eeuws blaasinstrument met een gekronkelde vorm, voorloper van de tuba'. Zeventiende eeuws? Laat de serpent al in de zestiende eeuw voorkomen, en een geschiedenis hebben tot halverwege de negentiende eeuw.

Zulke vlakke informatie tref je in alle onderdelen aan. Wat betekent bijvoorbeeld de mededeling in 'Josquin des Prez': 'In zijn muziek combineerde Josquin des Prez de Oudhollandse canons met Italiaanse klankrijkdom.' Wat koopt een gemiddelde concertganger voor de uitleg in stadhuistaal over 'stemvoering': 'voortschrijding van elke partij afzonderlijk'.

'Stemhoorns, met behulp waarvan een orgel wordt gestemd', luidt het onderschrift bij een pagina-grootte afbeelding van een soort steekwapens. Maar een nadere beschrijving ontbreekt.

Deze lexicon is overgeschreven uit een verouderd voorbeeld, de Oosthoek Encyclopedie. Wie is er nog geinteresseerd in de plaatselijke grootheid Theo van der Bijl (in 1971 gestorven)? Gegevens over pak weg Marco Bakker, Alfred Brendel, Gre Brouwenstijn komen niet verder dan rond 1970; van Brouwenstijn staat niet eens vermeld wanneer zij afscheid nam.

Volgens het voorwoord van de eindredacteur dr Rudolf Rasch “zijn alle teksten echter woord voor woord doorgelopen en gecontroleerd door een team van bekwame musicologen, die elk detail op hun juistheid hebben gecontroleerd, en vervolgens, indien nodig, correcties hebben aangebracht. Zij hebben de tekst aangevuld, wanneer de huidige inzichten dat vereisten. Ook zijn, vooral wat de muziek van deze eeuw betreft, talrijke nieuwe trefwoorden toegevoegd. Al met al is het lexicon door deze methode te beschouwen als een muzieklexicon dat de state of the art weergeeft'. De cursivering van Rasch deed mij hartelijk lachen. There must be something rotten in that state of Rasch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden