kunst / Vertraging en verleden

Met het thema ’Het eiland van de vorige dag’ waait het Oerolfestival van Terschelling spannende windrichtingen op.

Het eiland Terschelling speelt in bijna alle voorstellingen op het Oerol-festival de hoofdrol. Het afwisselende landschap wordt maximaal ingezet: er zijn nachtelijke poëziewandelingen door het bos, duinpannen vormen een Romeins theater en er is een voorstelling waarbij je op sobere houten bankjes met je voeten in het zeewater zit.

De keuze van de voorstellingen bepaalt niet alleen het karakter van het festival, maar vooral de omgeving waar de voorstellingen plaatsvinden. Dit maakt Oerol zo uniek. De organisatie van het festival stelt als belangrijke eis voor potentiële deelnemers dat hun voorstelling geënt is op Terschelling. Het is niet de bedoeling dat voor schouwburgzalen gemaakte voorstellingen plompverloren op Terschelling belanden.

De bezoeker kan niet alleen kijken naar acterende, zingende en dansende mensen, of naar locatietheater, maar belééft een voorstelling. Hij zit er als het ware middenin.

Dit jaar is het thema van Oerol tijd, of preciezer: ’Het eiland van de vorige dag’. Het thema vormt bij veel voorstellingen de leidraad: vertraging en verleden spelen bijna overal een centrale rol.

Bij sommige voorstellingen ben je niet alleen een toeschouwer, maar wandel je over het eiland. Soms in alle rust, helemaal alleen, zoals bij de beroemdste wandeling van het festival: het vier uur durende ’Walking’ van de Amerikaanse regisseur en theatermaker Robert Wilson in samenwerking met Theun Mosk en Boukje Schweigman. Maar ook de kortere wandeling ’Spotters’ van Judith Hofland ervaar je in je eentje. Audiofragmenten begeleiden je op een wandeling met de grootvader van de theatermaakster, waardoor je je even in het verleden waant.

Sommige wandelingen beleef je beter in een groep. In de nachtelijke poëziewandeling van het Theater van de Verloren Tijd, bijvoorbeeld, worden gedichten over de nacht, stilte en slapen voorgedragen in het donker.

De bijzonderste wandeling is misschien wel de wandeling die driehonderd metalen silhouetten maken over het strand van oost naar west. Zondag willen ze bij de afsluitende ceremonie op het Groene Strand zijn, maar dat kan niet zonder hulp van bezoekers. Die moeten de beelden verslepen, een voor een, achteruitlopend, omdat „we ons zo bewegen naar de toekomst”, volgens de Stichting Landschapstheater en Meer (SLEM) die het project bedacht.

Naast de wandelingen is er een divers aanbod van voorstellingen: van jeugdvoorstellingen tot muziekproducties. In de vrolijke kindervoorstelling ’Meneer Porselein’, van Studio ORKA, speelt een bijzondere dierendokter de hoofdrol. Meneer Porselein woont in een huisje met zijn zieke diertjes, waar je op bezoek gaat samen met de postbode. Hij wil ons aan zijn beste vriendje, Robbie de mollige mol voorstellen, die na een korte zoektocht in het huisje helaas overleden blijkt te zijn. Luchtige Vlaamse taalgrapjes en de aanwezigheid van dieren met allerlei vrolijke problemen maken dit soort zware thema’s bespreekbaar. Zo hebben een vos en een kip, die elkaar slecht kunnen verstaan, een echtelijke ruzie. En voelt een bosmossel zich soms een beetje eenzaam na de verhuizing van zee naar bos. De voorstelling eindigt met een kopje brandnetelthee en een neuskusje van de dierendokter voor iedereen. Met als gevolg: blije kinderen en nog blijere ouders.

Enkele stukken zijn ontstaan in het atelier van Oerol, zo ook ’De ronde van de rode rugzakjes’ van Madeleen Bloemendaal. De voorstelling begint met een wandeling over het strand, waar je al licht vermoeid aan begint na een lange fietstocht door de duinen. Als de schemering valt eindig je in een duinpan, die je over een rode loper betreedt. Opeens komt er over de heuvel iemand oververmoeid aangestruikeld, met vlaggen in haar hand hardop haar passen tellend. Tegelijkertijd klimmen uit een rode rugzak haar gedachten: drie acteurs die het niet met elkaar eens kunnen worden. De voorstelling gaat over een tien jaar durende wereldreis, waarvan de laatste tien meter onoverbrugbaar lijken. Aan de hand van gesproken dagboekfragmenten en acteurs die haar tegenstrijdige gedachten uitspreken en uitbeelden probeert de wereldreizigster een beslissing te nemen: „Maak ik de reis af of ga ik verder?”

Op wonderbaarlijke wijze is gebruikgemaakt van het landschap en van techniek. Zo komen er geluiden en licht uit ondergrondse dozen met grote open deksels. Een goed muzikaal voorbeeld is de show van Speelman & Speelman. De twee kwajongensachtige broertjes vieren dit jaar hun tienjarig jubileum op Oerol. Ze spelen mooie, cabareteske liedjes. Dankzij hun slimme grapjes weten ze je al in het openingsnummer, een speciaal vaderdagliedje over bier, mee te krijgen in hun vrolijkheid. Voor je het weet zing je mee met het volgende refrein: „Wees voor je vader Sinterklaas, geef hem geen fluitje maar een vaas.”

Maar Oerol is niet alleen van de ene naar de andere voorstelling snellen. Een beetje rondhangen op het eiland en genieten van de zeelucht zijn essentiële ingrediënten van de Oerol-beleving. Dat kan met een biertje of een juttertje (de lokale sterke drank) op een van de knalblauwe zitzakken op het festivalterrein, of met een bakje kibbeling in de hand luisterend naar een vrolijk Fries live-bandje op het Groene Strand.

Maar dat kan ook door in alle stilte te wandelen door de duinen. Ondanks de drukte op bepaalde delen van het eiland kom je op de vele wandelroutes vaak niemand tegen. De vraag die rest is niet hoe het eiland er de vorige dag uitzag, maar hoe het eiland er de volgende dag uit zal zien. De natuur vormt het decor op Oerol. Daardoor is geen dag hetzelfde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden