'Kunst bepaalt de sfeer in huis'

In het Rembrandtjaar organiseert Trouw de verkiezing van het mooiste schilderij van Nederland. Ook u kunt meedoen. Twintig bekende Nederlanders geven vast hun favorieten. Aflevering 14: Jan des Bouvrie, meubelontwerper: “Met de oude meesters heb ik gewoon niks.“

Na een uur praten over de Nederlandse schilderkunst, is nog niet één keer de naam van Rembrandt, Vermeer, Frans Hals of een andere topper uit de geschiedenis van de Nederlandse schilderkunst gevallen. Is dat toeval? Nee, dat is het niet, want Jan des Bouvrie heeft gewoon niks met oude meesters. “Natuurlijk ga ik wel kijken naar de schilderijen in de Hermitage en het Rijksmuseum. Maar als ik voor de Nachtwacht van Rembrandt sta, denk ik: tja, die mensen moesten gewoon geportretteerd worden. Eerlijk gezegd ben ik dan nog meer geïnteresseerd in de tekeningen van deze schilders, omdat je in hun tekenkunst de ware kunstenaar herkent. Zoals Rembrandt maar ook Picasso met één simpele lijn iets konden neerzetten, waanzinnig gewoon. Maar deze verkiezing gaat over schilderijen.“

Dat de oude meesters hem niet zoveel zeggen, daar zal hij vast wel commentaar op krijgen. Maar daar zit hij niet mee. “Ik ga altijd mijn eigen weg. Ook op mijn vakgebied ben ik zo vaak verguisd, maar ook daar heb ik altijd mijn eigen lijn gevolgd. Natuurlijk zijn er in mijn ontwerpen ook invloeden merkbaar van bepaalde stijlperiodes. Als de barok in de mode is of de art deco, doen we daar allemaal een beetje aan mee. Maar de grote lijn in mijn werk is altijd zichtbaar gebleven. Ik houd van wit en strakke, sobere vormen. Dat geeft zo'n rust.“

In zijn werkkamer in het monumentale Arsenaal in Naarden, waar zijn toonzalen en ontwerpstudio zijn gevestigd, staan witte zitbanken om een open haard. De werktafel van Des Bouvrie is vierkant en blinkend wit. Aan de muur hangt een groot kleurig doek van Karel Appel. Boven de tafel hangt geen strakke, moderne lamp maar een enorme kroonluchter. Met deze 'knipoog naar kitsch' wil de ontwerper duidelijk maken dat je in een super verantwoord interieur ook een gekke kroonluchter moet durven op te hangen. “Niets erger dan mensen die één wandelend kledingmerk zijn of hun huis volproppen met design. Je moet ook een eigen stempel durven te zetten op je interieur, anders gaat het nooit leven, blijft het een uitstalling van design. Er moet altijd iets eigens in. Je kunt er prachtig uitzien in jeans gecombineerd met een dure Hermès-sjaal.“

Des Bouvrie groeide op als enig kind in een gezin waar veel belangstelling was voor kunst en 'mooie dingen'. “Boven mijn bed hing een poster van het schilderij Guernica van Picasso. Mijn vader nam me mee naar musea en las me voor uit de Winkler Prins. Hij wilde zoveel mogelijk kennis vergaren en dat wilde hij ook op mij overbrengen. Zelf lees ik niet, omdat ik dyslectisch ben. Mijn moeder speelde piano en had een goede smaak, wat ook af te zien was aan de Goed Wonen-zaak die mijn ouders in Bussum hadden.“ Op de Rietveld Academie, die in die tijd nog Kunstnijverheidsschool heette, zat Jan des Bouvrie in de klas met kunstenaars in de dop als Wim Schippers en Ger van Elk.

In de loop der jaren heeft Des Bouvrie een verzameling opgebouwd van zo'n vijfhonderd kunstwerken, vooral hedendaagse kunst. Naast David Hockney en Andy Warhol behoren Marlene Dumas, Jan Schoonhoven, Jan Dibbets en Co Westerik tot zijn favorieten. Ook heeft hij werk van Chinese kunstenaars als Zhang Xiaogang. “Let op mijn woorden: de Chinezen worden erg belangrijk in de internationale kunstwereld. Er worden nu al astronomische bedragen geboden voor hun werk.“

In 1999 liet hij een deel van zijn collectie veilen door Sotheby's om van de opbrengst nieuwe kunstwerken te kunnen kopen. “Achteraf heb ik van twee verkopen spijt gekregen: een reliëf van Schoonhoven en een fotoserie van Gilbert en George.“ Op zijn lijst van favoriete kunstwerken móest dan ook een reliëf van Schoonhoven, 'een hele mooie' uit de collectie van museum Boijmans, ook omdat hij parallellen ziet tussen de 'eenvoud' in diens werk en in zijn eigen ontwerpen voor meubels en interieurs. “De reliëfs van Schoonhoven emotioneren me. Zonder dat er heel veel gebeurt, hebben ze toch een enorme impact. Dat je met zoveel eenvoud zoveel weet neer te zetten.“

Het werk 'Big Amsterdam' van Jan Dibbets staat als tweede genoteerd. “Ik heb zelf ook een Dibbets thuis hangen, naast mijn werkkamer. Ik kijk er elke dag naar en raak er nooit op uitgekeken.“ Het knappe in het werk van Marlene Dumas, nummer drie op zijn favorietenlijst, is dat ze 'gewoon alles kan loslaten wat er al was en met iets nieuws kan komen'. Voor al haar werk geldt, ook voor het door hem gekozen schilderij uit de Magdalena-serie, dat het even bevreemdend als intrigerend is, al kan hij zich voorstellen dat niet iedereen een Dumas boven de bank zou willen. “Ik heb altijd kunst in de toonzalen opgehangen. Als niemand er naar keek, wist ik bijna zeker dat het later veel waard zou worden. Als ik iets verkocht, waren dat altijd de makkelijk te behappen dingen die zo leuk bij de bruine bank kleurden. Dat is in de loop der jaren overigens wel veranderd. Mensen hebben naar mijn idee beter leren kijken naar kunst.“

Zijn vierde favoriet is Winderig Landschap van Co Westerik, van wie hij meerdere werken in zijn collectie heeft. “Westerik vind ik een geweldige kunstenaar en ook nog een fantastisch aardig mens. Bijna alles wat hij maakt, spreekt me aan.“ Dat geldt ook voor het werk van Hans van Hoek. Dat is naar zijn mening 'óók zo'n eigenzinnige kunstenaar die zijn eigen gang gaat, en zich niets aantrekt van modes of stijlen'. Zijn keuze van dit schilderij met zijn warme en donkere kleuren, zal mensen misschien verbazen, ook omdat Van Hoek zijn schilderijen voorziet van zelfgemaakte, monumentale lijsten. “Zo'n donker schilderij komt zo prachtig uit in een licht, leeg en eenvoudig interieur. Mensen denken vaak dat het de meubels en de gordijnen zijn die de sfeer in een kamer bepalen. Maar het is de kunst die dat doet, of een vaas bloemen. Ik heb altijd gevochten voor kunst in het interieur en die komt het beste tot haar recht in een eenvoudige, lichte omgeving.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden