Kunnen wij de taal echt niet vereenvoudigen?

Beeld anp

Gisteren besprak ik de column van Naema Tahir over de vereenvoudiging van het woordgeslacht. Ik merkte toen op dat de taal zelf hier al mee bezig was en dat wij als taalgebruikers daar weinig invloed op hebben, met name door de stabiliserende werking van onze gesproken en geschreven taalcultuur. 

Maar kun je dan echt helemaal niets doen? Theoretisch wel.

In principe is het mogelijk om op scholen fouten tegen het woordgeslacht niet meer aan te strepen. Strikt genomen kan de overheid dergelijke maatregelen verordonneren. Dat zal ongetwijfeld in de praktijk nooit lukken, als je al ziet hoeveel weerstand er tegen kleine spellingwijzigingen kan ontstaan, maar in een totalitaire dictatuur zou het kunnen. De gevolgen hiervan zijn echter moeilijk te voorspellen.

De taal houdt niet van onregelmatigheden of uitzonderingen, maar de taal heeft ook een hekel aan normloosheid. In dit ­verband is het tekenend dat de aanleiding tot de column van Tahir was dat zij door haar zesjarige dochter werd gecorrigeerd op het gebruik van de lidwoorden. Want dat doen taalgebruikers graag: elkaar corrigeren.

U denkt misschien dat een zesjarig meisje al bedorven is door een schoolcultuur waarin de rode pen alomtegenwoordig is, maar ook in taalgemeenschappen zonder expliciet taalonderwijs (zoals dialectgemeenschappen) hebben taalgebruikers de neiging om elkaar toe te voegen: ‘Zo zeg je dat niet’.

De taal hanteert kortom de strategie om oude normen door nieuwe te vervangen. Als een kwart van de naamwoorden in de taal het-woorden is, zal de taal proberen een nieuw systeem te ontwikkelen om deze in te passen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden