TAAL

Kunnen vrouwen wel joviaal zijn?

'Kunnen vrouwen joviaal zijn?' Beeld ThinkStock

Ton den Boon heeft het maar makkelijk. Die kan lekker over losse woordjes schrijven, en er zijn veel meer woorden dan grammaticale regels. Bovendien verandert onze woordenschat razendsnel (wist u dat u per dag minstens één nieuw woord leert?) terwijl grammaticale ontwikkelingen zich in gletsjertempo plegen te voltrekken.

Dus vandaag ga ik het ook eens over een woord hebben, maar alleen omdat er een grammaticale invalshoek in zit. Ik ga u bovendien een gespreksonderwerp aan de hand doen, voor als de conversatie aan de eettafel inzakt. Stelt u dan eens de vraag: “Kun je ook van een vrouw zeggen dat ze joviaal is?”

Succes gegarandeerd. Het overkwam mij de vorige week en toegegeven, het was een gezelschap van taalkundigen, maar het vervolg was zeer geanimeerd. Iedereen associeerde jovialiteit met mannen, en dan meer bepaald wat oudere mannen. En nog specifieker: mannen met een bepaalde hoeveelheid macht. Je kunt moeilijk zeggen ‘De landeigenaar had heel joviale knechten’, en ‘joviale kinderen’ klinkt ook heel vreemd. Leraren kunnen joviaal zijn tegenover hun leerlingen, maar andersom is moeilijk.

Het woordenboek geeft geen uitsluitsel. ‘Rond en gul in optreden en omgang’ staat er, maar dat zou net zo goed op vrouwen van toepassing kunnen zijn. De herkomst biedt meer aanknopingspunten. ‘Joviaal’ komt van de Romeinse oppergod Jupiter, dus wellicht heeft die associatie met mannen nog daarmee te maken. Maar bij nader inzien is die machtige positie misschien wel het belangrijkste. Ik bedenk ineens: zou de koningin joviaal kunnen zijn? 

p.a.coppen@let.ru.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden