Kuitenbijters in Vlaamse klei

Het gebied rond Oudenaarde is vooral bekend van de Ronde. Er kan gefietst worden, dat zeker. Maar van de leegte en rust in de Vlaamse Ardennen geniet je misschien nog wel meer als je te voet gaat.

Elf miljoen Belgen zijn er, op een oppervlakte van 30.528 vierkante kilometer. Niet zo hutje mutje als bij ons, maar toch best wel dichtbevolkt, dat zuidelijke buurland waar een meerderheid van ruim zes miljoen onze taal spreekt. En toch kan een wandelaar zich midden in België alleen op de wereld wanen. Wie de drukte van Antwerpen, Brussel, of Gent mijdt, Brugge en de kust links laat liggen en de hectiek van de snelweg naar Frankrijk achter zich laat, vindt in het Vlaamse land een onverwachte rust waarin het heerlijk lopen is.

Ach nee, dat verstaan ze niet, de Vlamingen. Lopen, dat gaat hard, daarvoor moet je snelle gympen dragen en een helkleurig jack. En met die sportieve outfit moet je in Vlaanderen eigenlijk op de fiets, om te koersen, de nationale sport. Wat wij doen is wandelen, weliswaar met stevige pas, maar toch bedaagd en niet gejaagd, het moet naast lichte inspanning toch vooral ontspanning brengen. En we willen onze ogen goed de kost geven.

We zien van alles. Een kasteeltje met een verwilderde tuin, een fier zwart paard in een drassige wei, dat nieuwsgierig zijn kop over de lijn schrikdraad steekt als wij passeren, een boerderij met lege stallen rondom een binnenplaats, akkers vol stoppels, schapen en kippen, een grillige waterloop met kromgetrokken boompjes aan de oever, een molen die nog wind vangt, een torenspits en nog een, en kijk daar ginds alweer een, een stukje bos met aan de rand een bord dat waarschuwt hier geen vuil te storten, een scheefgezakte schuur, twee ezeltjes in de zon, en zo nu en dan een kapelletje waarin altijd Maria staat en dikwijls ook haar zoon.

Belgen zijn de Italianen van Europa. Er hoeft maar ergens een vrouwke te reppen over de verschijning van een heilige en de buurt bouwt een kapel, die als het even meezit, uitgroeit tot een heus bedevaartsoord, compleet met parkeerplaats voor de bussen en een kraam waar kaarsen en andere prullaria te koop zijn. Net buiten Oudenaarde staat er zo een, bij Kerselaere: een foeilelijke kerk opgetrokken uit druipend grijze betonplaten ter ere van Onze Lieve Vrouwe van.

We bevinden ons in Oost-Vlaanderen, het hart van de Ronde. Oudenaarde is er na stevig lobbywerk in geslaagd de finish van de belangrijkste wielerkoers, nou ja, in elk geval van Vlaanderen, voor vijf jaar vast te leggen. Op 1 april is dit oude weversstadje aan de Schelde, in de zestiende eeuw wereldberoemd om zijn wandtapijten, het middelpunt van de wielerwereld. 'De toeristische impact is moeilijk te overschatten', juicht de Gazette der Flandriens, een uitgave van het Centrum Ronde van Vlaanderen dat hier aan de Markt is gevestigd. Het museum bejubelt vooral Vlaamse wielerhelden als Rik van Looy, Eddy Merckx, Johan Museeuw en Tom Boonen, maar het wijdt gelukkig ook een paar bijzinnen aan Nederlandse winnaars als Jan Raas (twee keer) en Adri van der Poel (de laatste 'Ollander' die won, in 1986 alweer).

Het parcours spreekt tot de verbeelding met pittige beklimmingen als de Berendries, de Oude Kwaremont, de Molenberg en de Muur van Geraardsbergen. Het hele voorjaar zijn er georganiseerde tochten en tussendoor kan de sportieveling er dankzij het knooppuntennetwerk zelf op uit. Toch raadt Sabrina de Cock, uitbaatster van bed & breakfast Cereza, aan de rand van Oudenaarde, ons af om op de fiets te klimmen. Niet alleen zitten er venijnige klimmetjes in de Vlaamse Ardennen, het snelverkeer laat op de smalle wegen ook beangstigend weinig ruimte over. Lopend heb je daar wat minder last van, omdat veel wandelpaden niet over de verharde weg gaan. En op de kasseienstroken kun je met wandelschoenen ook beter uit de voeten dan op dunne racefietsbandjes.

De naam Vlaamse Ardennen is trouwens flink verwarrend, want met de echte Ardennen hebben die glooiingen in het landschap niets te maken. Het gebied aan de taalgrens is ontstaan in het Laat-Mioceen, toen hier de zee nog stroomde. Toen het water zich zes miljoen jaar geleden terugtrok, spoelden de zachte bodemlagen weg en bleven heuvels van ijzerzandsteen achter. Ze werden in de loop der eeuwen beklommen door lieden van allerlei pluimage: Romeinen, Spanjaarden, Fransen, Duitsers, Engelsen; niet zo gek dus dat het toerismebureau van de Vlaamse Ardennen ze omschrijft als 'getuigenisheuvels'.

Die heuvels bieden de wandelaars veel fraaie uitkijkpunten op boerenland afgewisseld door bos, bomenrijen, beken, dertien dorpen (soms maar een paar straten groot) en vier charmante stadjes: Oudenaarde, Ronse, Geraardsbergen en Zottegem. Het leven is er gemoedelijk en bourgindisch, haast hebben alleen de auto's op de doorgaande wegen. Wie daar een beetje uit de buurt blijft, kan zomaar een paar uur lopen zonder een sterveling tegen te komen. Wel uitkijken in de vette Vlaamse klei: bij vochtig weer kan het spekglad zijn in het veld.

De Vlamingen brachten ons de fietsknooppunten en ze gaan ook voor in het ontwikkelen van wandelnetwerken. Volgens hetzelfde principe. Het wandelnetwerk Getuigenisheuvels, dat ruim een jaar geleden is opgezet, telt meer dan 300 kilometer wandelpaden langs honderden knooppunten in Oost-Vlaanderen. Aan de hand daarvan stellen wandelaars zelf hun route samen. De afstand tot de knooppunten varieert van enkele honderden meters tot een paar kilometer. Onderweg geven paaltjes met routebordjes de richting naar het volgende knooppunt aan. Tip: neem iets te eten mee. De dorpjes langs de route zijn zo klein dat horeca en winkels veelal ontbreken.

Overnachten kan langs de route in b&b's, zoals bijvoorbeeld het vrij luxe la Cereza (met privé welness!) in Oudenaarde (www.lacereza.be) of de bij Nederlanders populaire ezeltjesboerderij Giteane in Schorisse, gemeente Maarkedal (www.giteane.be).

www.toerismevlaamseardennen.be

Knooppunten in Vlaanderen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden