'Kruisbeelden horen niet op openbare school'

Kruisbeelden in openbare scholen in Italië vormen een schending van de vrijheid van onderwijs en religie. Dat heeft het Europese Hof voor de Rechten van de Mens dinsdag bepaald. De uitspraak zou vergaande gevolgen kunnen hebben, aangezien in veel openbare scholen in Europa kruisbeelden hangen.

De uitspraak werd gedaan in een zaak die was aangespannen door Soile Lautsi, een Italiaanse moeder van Finse afkomst die al acht jaar geleden klaagde dat de openbare scholen in haar woonplaats in Noord-Italië weigerden rooms-katholieke symbolen uit de klas te verwijderen. Volgens Lautsi is de weigering in strijd met de seculiere beginselen die de scholen zeggen voor te staan.

Lautsi kreeg een schadevergoeding toegekend van vijfduizend euro, te betalen door de Italiaanse staat. Het hof gaf echter geen opdracht de christelijke symbolen te verwijderen.

Het hof wees de argumenten van de landsadvocaat van de hand, dat het kruis een nationaal symbool is, dat staat voor cultuur, geschiedenis, identiteit, tolerantie en secularisme. Het zegt in een toelichting dat het kruisbeeld 'gemakkelijk kan worden geïnterpreteerd als een religieus symbool' en dat leerlingen de indruk kunnen krijgen dat zij 'onderwijs krijgen in een schoolomgeving die het stempel van een bepaalde religie draagt'. Hieraan wordt toegevoegd dat het gebruik van dergelijke symbolen 'storend kan zijn voor leerlingen van een andere godsdienst of atheïsten'.

Het hof stelt dat in het openbaar onderwijs 'neutraliteit' ten aanzien van godsdienstzaken moet worden betracht, aangezien het volgen van onderwijs krachtens de leerplichtwet wordt afgedwongen.

Lautsi spande de zaak in 2006 bij het Europese Hof aan, nadat het Italiaanse Constitutionele Hof haar in het ongelijk had gesteld. Zij ontmoette bij haar missie veel tegenwerking. Haar echtgenoot, Massimo Albertin, sprakt tegenover het persbureau ANSA zijn tevredenheid. "Wij zien de uitspraak als een positief signaal voor Europa en Italië, dat het secularisme steeds meer los lijkt te laten. Het kruisbeeld schept discriminatie."

De landsadvocaat kondigde onmiddellijk beroep aan. "In ons land wil niemand het katholieke geloof opleggen, laat staan met een kruisbeeld", zei minister van onderwijs Mariastella Gelmini. Zij voegde eraan toe dat 'een verenigd Europa niet kan worden opgebouwd door de tradities van de individuele lidstaten af te schaffen'.

Het Vaticaan reageerde afwijzend op de uitspraak. Woordvoerder Federico Lombardi noemde het kruisbeeld een fundamenteel teken van het belang van religieuze waarden in de Italiaanse geschiedenis en cultuur, een symbool van eenheid voor de gehele mensheid, niet van uitsluiting. Hij zei dat een Europese rechtbank niet het recht heeft zich in een zo diepgaand Italiaanse zaak te mengen.

"Het lijkt alsof het hof voorbij wil gaan aan de rol van het christendom in de vorming van de Europese identiteit, die essentieel was en blijft. Religie levert een waardevolle bijdrage aan de vorming en morele groei van mensen en is een essentiële component van onze beschaving. Het is onjuist en kortzichtig om haar in het onderwijs uit te sluiten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden