Kruidenier met een verhaal

Wie geen geld heeft voor de eerste levensbehoeften, kan eten krijgen bij de voedselbank. Maar tandpasta en scheerschuim zijn ook broodnodig. Daar is nu een Sociale Kruidenier voor.

TOM SCHEELE

Je pakket afhalen en weer naar buiten, zo gaat het vaak bij de voedselbank. Jammer, want juist voedselbankklanten hebben volgens Wouter Slangenberg en Matthias de Vries behoefte aan sociaal contact. Daarom opent de Protestantse Diaconie in Amsterdam binnenkort de Sociale Kruidenier, een winkel waar klanten van de voedselbank goedkoop kunnen winkelen, maar waar ze bovenal ook een praatje kunnen maken.

"Het is een aanvulling op de voedselbank", zegt Slangenberg. Hij is verantwoordelijk voor het opstartproces van de winkel, die op 9 maart wordt geopend.

Hij wijst naar een aantal kisten in de hoek van de winkel, ze zitten vol met onder meer scheerschuim en rijst, langer houdbare producten dus. "Spullen die zelden in het voedselpakket zitten, maar ze zijn wel prijzig of je hebt ze vaak nodig." Als voorbeeld noemt hij tandpasta. "Iedereen gebruikt het, maar goedkoop is het niet."

Over twee weken opent de Sociale Kruidenier haar deuren en Slangenberg hoopt dat er voldoende animo is onder de voedselbankklanten. Ver omlopen hoeven ze niet, want in het gebouw van de Amsterdamse diaconie zit ook een uitgiftepunt van de voedselbank. "We hopen dan ook dat ze na het afhalen van hun pakket nog even hier naar binnenstappen voor een bakje koffie."

Ook Matthias de Vries, hoofd diaconaal bureau, denkt dat het systeem aan zal slaan. Hij legt uit hoe het werkt: "Iedereen die in aanmerking komt voor de voedselbank, kan bij ons een winkelpasje krijgen. Maandelijks wordt daar een tegoed op gezet, deels betaald door de klant zelf. Van dat geld kun je hier kopen wat je wilt."

undefined

Keuzevrijheid

Dat is een verschil met de voedselbank, waar je afhankelijk bent van wat een ander voor je inpakt. "Keuzevrijheid vinden wij belangrijk. Het is niet fijn als alles voor je wordt besloten, tot wat je eet aan toe. En dat moet je maar net lekker vinden."

Voorlopig worden er in de winkel alleen maar non-food en langer houdbare producten verkocht. "Maar het is een pilot, we moeten nog kijken wat het beste werkt."

Klanten kunnen overigens ook tegoed verdienen, bijvoorbeeld door een dag kassa te draaien of een cursus te volgen. "Misschien doen ze dat de eerste keer voor het geld", zegt De Vries. "Maar ik hoop dat ze zich een tweede keer inschrijven om er iets van te leren of om bezig te zijn, en dat geld verdienen een bonus wordt."

Ook Slangenberg mikt op dat effect, vooral omdat mensen dan wat vaker de deur uit zijn. Klanten van de voedselbank raken volgens hem snel in een sociaal isolement. "Want waar spreek je nog mensen als je geen baan en amper geld hebt?", vraagt hij zich af. "Niet op je werk natuurlijk, maar ook een avondje met vrienden is dan al gauw te duur." De Sociale Kruidenier moet daarom een plek worden waar je met vragen terecht kunt.

Maar waarom zet juist de Protestantse Diaconie dit op? "Armoedebestrijding is natuurlijk een belangrijke activiteit voor de diaconie", legt Slangenberg uit. "Ik denk dat het onze taak is om de mogelijkheden te verkennen en dit op te zetten, zodat we mensen die leven in armoede wat extra's kunnen bieden." Het is echter niet de bedoeling dat de diaconie over tien jaar nog de touwtjes in handen heeft. "Hopelijk is er tegen die een andere partij ingestapt."

Ook instanties als Humanitas en MEE werken mee aan het project. Volgens De Vries is het goed om hulp te bieden in een informele sfeer. "Je stapt nu eenmaal sneller een winkel binnen dan dat je bij de gemeente aanklopt", zegt hij. Als ze eenmaal binnen zijn, kun je volgens De Vries ook echt iets voor ze betekenen. "Maar dan moeten ze wel eerst over de drempel, die moet dus zo laag mogelijk zijn."

undefined

Blijven hangen

Dat het contact bij de voedselbank vaak ontbreekt, is volgens Slangenberg helemaal niet gek. "Ze doen ontzettend goed werk en voorzien in een primaire levensbehoefte: eten", zegt hij. "Maar als mensen na het ophalen van hun voedselpakket weer thuis gaan zitten, verandert er niets. Bij ons kunnen ze even blijven hangen."

Niet voor niets staat de koffietafel helemaal vooraan in de winkel. "Een bakje koffie drinken en een praatje maken, dat is de bedoeling", legt Slangenberg uit. "In een ongedwongen sfeer. En als wij merken dat er iets speelt, kunnen we hulp aanbieden." Slangenberg is benieuwd naar de reacties van de mensen, maar hij heeft er alle vertrouwen in. "Als de mensen enthousiast zijn, is het project voor mij geslaagd."

Nieuw is het concept overigens niet, in België kent elke grote stad wel een sociale kruidenier en ook in Helmond en Almere zijn er al zulke winkels. "In België is het echt een begrip", zegt De Vries. "Hopelijk gaat dat hier ook zo zijn. Elke stad zou dit moeten hebben."

Initiatiefnemer Wouter Slangenberg in de 'winkel'. Klanten van de voedselbank kunnen er met een pasje houdbare artikelen kopen, voor een lage prijs.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden