Kroongetuige zorgt voor doorbraak in onderzoek naar liquidatiereeks

Politieonderzoek in de Schaepmanstraat in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt, de dag nadat op verschillende plekken in de buurt geschoten werd. Beeld anp

‘Gewetensnood’ deed Nabil B. besluiten naar Justitie te stappen nadat hij en zijn criminele groep bij een beoogde afrekening per ongeluk de verkeerde man doodschoten. Nu wil hij getuigen.

Opnieuw kan Justitie in een groot onderzoek naar liquidaties in de onderwereld, rekenen op een kroongetuige. De man, Nabil B. (30), maakte onderdeel uit van de groep die vorig jaar januari in Utrecht bij vergissing een 31-jarige man doodschoot. Door die moord kwam B. in gewetensnood, zei een van zijn advocaten vrijdag in de rechtbank bij Schiphol. De man besloot zelf naar justitie te stappen.

De verklaringen van B. zijn volgens het OM cruciaal voor een onderzoek naar een reeks liquidaties of pogingen daartoe vanaf 2012 in Utrecht en Amsterdam. Het gaat om ‘onverschillige’ afrekeningen in criminele groepen die zich bezighouden met drugshandel, aldus de officier van justitie. De drempel om elkaar om te leggen, lijkt bij de groep relatief jonge mannen steeds lager te liggen. 

De maatschappelijke impact van die schietpartijen is groot, stelt het OM. De criminelen gebruiken volautomatische wapens in gewone woonwijken. Daarbij wordt voor lief genomen dat per ongeluk de verkeerde persoon wordt geliquideerd, of dat omstanders kunnen worden geraakt. Zo kwamen de kogels tijdens de dubbele liquidatie in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt in 2012 – een afrekening die door het OM als beginpunt in deze zaak wordt gezien – in omliggende huizen terecht. 

Zwijgcultuur

De inzet van kroongetuigen komt in Nederland niet vaak voor. Als het gebeurt, is het onderwerp van discussie. Zo krijgt een getuige in ruil voor belastende verklaringen over anderen, strafvermindering aangeboden. Wat Justitie B. in het vooruitzicht heeft gesteld, is nog geheim. De rechter-commissaris keurde de deal goed.

De laatste keer dat het OM dankzij kroongetuigen zware criminelen achter de tralies wist te krijgen, was tijdens het Passageproces. Die megazaak draaide om zeven liquidaties en tien verdachten. Vier van hen kregen vorig jaar zomer in hoger beroep een levenslange gevangenisstraf opgelegd. De verklaringen van twee kroongetuigen waren daarin doorslaggevend.

Na dat succes liet het OM doorschemeren vaker gebruik te willen maken van dergelijke cruciale getuigen. Ook als het daarvoor nodig zou zijn om de straf van criminelen helemaal kwijt te schelden, in ruil voor de belastende verklaringen. Nu is een halvering van de straf wettelijk het maximale wat het OM kan bieden. 

De officier van justitie benadrukte hoe ingewikkeld het is om zonder een kroongetuige liquidaties op te lossen. Dat komt door de zwijgcultuur in de criminele groepen: wie praat, komt zelf op de dodenlijst. Of dit nieuwe onderzoek even omvangrijk of zelfs groter is dan Passage, wil het OM niet zeggen. De onderzoeken naar de liquidaties of pogingen daartoe lopen nog, en nog niet alle verdachten zijn opgepakt.

'Desinformatie'

Op dit moment zitten er naast de kroongetuige vijf andere mannen vast voor betrokkenheid bij de vergismoord in Utrecht-Overvecht, en poging tot liquidatie van het daadwerkelijke doelwit, dat in dezelfde buurt woonde. Het zijn de uitvoerders van de afrekeningen. Maar Justitie mikt hoger. Ze wil de opdrachtgevers voor de rechter brengen. De verklaringen van B. gaan dat mogelijk maken, zei de officier van justitie.

B. heeft Redouan T. aangewezen als opdrachtgever voor de liquidaties. Die wordt samen met Said R. al langer gezocht door politie en Justitie. T. ontkende de beschuldiging bij monde van zijn advocaat Inez Weski.  Volgens Weski lijken de 'verhalen' van B. "op fictie gebaseerd", schrijft zij in een persverklaring. De raadsvrouw is nog niet op de hoogte van de exacte inhoud van de verklaringen van kroongetuige B. De afgelopen jaren is over T. in de media "de meest wilde desinformatie" verspreid, aldus Weski, die ongecontroleerd verder is gaan woekeren.

De veertigjarige T. wordt momenteel gezocht. Voor de gouden tip die leidt tot zijn aanhouding heeft het Openbaar Ministerie een beloning van 25.000 euro uitgeloofd.

Dat B. zichzelf besloot te melden bij Justitie, kwam omdat hij klem zat, zeggen zijn advocaten. Hij had niet alleen spijt na de vergismoord op de 31-jarige Utrechter, een goede bekende van hem. Er was de dagen na die moord ook een ‘concrete dreiging’ dat hij zijn leven niet zeker was, omdat zijn groep hem als een risico zag. B. was op dat moment nog niet in beeld bij de politie. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden