Kronkels van Dronkers

Foto © ANP Beeld
Foto © ANP

Zaterdag 10 december presenteerde Trouw de schoolprestaties in het VO volgens hoogleraar onderwijsprestaties Jaap Dronkers. Het overzicht dat ontstaat op basis van het onderzoek van Dronkers kan ouders helpen bij de schoolkeuze voor hun kind. Dat veronderstelt dat voor de ouder duidelijk is waar de lijst voor staat en of dat ook is wat zij als ouder willen weten. Valt het oordeel van Dronkers samen met hun idee over wat een goede school is? Op beide punten slaat Dronkers wat mij betreft de plank mis.

Als kwaliteit definieert Dronkers aldus Trouw "... minimumnormen voor het eindniveau, afgemeten aan de cijfers voor het centraal eindexamen.". Ik citeer ".... wat je van een school mag verwachten, is dat ze haar leerlingen aflevert met de vereiste minimum hoeveelheid kennis en vaardigheden." Dat minimum relateert Dronkers echter alleen aan het Centraal Examen. Dat wekt verbazing, want 50% van het eindexamencijfer bestaat uit het schoolexamen en daarin worden, wettelijk voorgeschreven, ook kennis en vaardigheden getoetst die niet in het Centraal Examen zitten. Kortom, het minimum van Dronkers ligt aanzienlijk lager dan het landelijk overeengekomen en vereiste minimum. Bij het vaststellen van dat 'minimale' minimum hanteert Dronkers vervolgens een norm die hoger ligt dan die van de inspectie.

Met als drogreden dat de gebruikelijke grens van 5,5 tussen voldoende en onvoldoende symptomatisch is voor de 'zesjes cultuur'.
In Trouw stelt men dat de inspectie alleen het oordeel voldoende of onvoldoende geeft en dat ouders daar niet genoeg aan hebben. Zij zoeken immers een goede school voor hun kind. De indruk wordt gewekt dat Dronkers weet wat ouders belangrijk vinden bij de keuze van een school. Dat is dus een school met goede resultaten op alleen het centraal examen en dan nog alleen die van het afgelopen jaar.

Met evenveel, zo niet meer recht zou je kunnen zeggen: interessant is juist het gemiddelde slagingspercentage (dus inclusief schoolexamen) over meer jaren. Heeft mijn kind kans om zich te verbeteren qua niveau tijdens de schoolloopbaan? Dronkers vergroot de verschillen in het eindoordeel over scholen kunstmatig door alleen onder bepaalde condities, gerelateerd aan de resultaten op het Centraal Eindexamen, positieve resultaten als doorstroomsnelheid en mate van opstroom mee te nemen in het eindoordeel. Dat levert mijns inziens een onterechte vertekening in het eindoordeel op en geen 'fijnere' verdeling. En dat gebeurt dus bij de belangrijkste kolom voor de meeste: het eindoordeel.

Als Trouw en Dronkers motiveren waarom eerder genoemde goede prestaties van een school niet altijd meewegen in het eindoordeel, wordt opeens een andere maatstaf geïntroduceerd: "Dat is weliswaar een goede prestatie, redeneren de onderzoekers, maar alleen als ze genoeg geleerd hebben om ze met een gerust hart de maatschappij in te sturen.". Met die uitspraak verspringt het kader van Dronkers opeens van minimale kennis en vaardigheden naar maatschappelijk kunnen functioneren.

Een diploma is inderdaad heel belangrijk want het verschaft toegang tot vervolgonderwijs. Maar dat vervolgonderwijs is maar een klein stukje van de maatschappij. Is het in die maatschappij alleen van belang dat je op voldoende niveau een tekst kan verklaren of samenvatten, of is het ook van waarde dat je kun redeneren, debatteren, een discussie voeren over maatschappelijke ontwikkelingen, dat je politiek betrokken bent en deel kunt nemen aan onze democratie, dat je kennis en vaardigheden kunt toepassen in de werkelijkheid die wij maatschappij noemen? Veel daarvan valt bij scholen binnen het schoolexamen dat, zoals ik al eerder aangaf, ten onrechte niet meegenomen wordt in de minimumprestatie van Dronkers.

Door de maatschappelijke werkelijkheid te verengen tot een zelf genormeerd minimaal minimum doet Dronkers geen recht aan wat wettelijk vereist noch aan wat maatschappelijk gewenst is. Het bevat naar mijn mening een misvatting over wat ouders en leerlingen daadwerkelijk belangrijk vinden bij het bepalen van de kwaliteit van onderwijs en het kiezen van een school.

Ik hoop dat vele ouders nog eens met andere ogen naar de prestatielijst van Dronkers zullen kijken en vooral hun eigen idee over wat kwaliteit van onderwijs is zullen vormen en toetsen aan wat zij ook via andere bronnen van verantwoording kunnen vinden (zie www.venstersvoorverantwoording.nl).

Bekijk hier de Schoolprestaties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden