'Kronkel mag wel gekker worden'

Pasta met pompoen tegen de depressie, de opening van een nieuw wooncentrum en het laatste nieuws over dwangmaatregelen: Amsterdam heeft sinds kort zijn eigen krant over psyche en psychiatrie. Van hoofdredacteur Petra Hunsche mag Kronkel nog wel wat gekker worden.

door Wybo Algra

De redactie, voor het eerst bijeen na de lancering van het nulnummer, is nog wat opgewonden. Jeroen Willems heeft wel vijf keer gekeken naar zijn eigen optreden op de Amsterdamse tv-zender AT5, grinnikt hij. ,,Ze vroegen waarom de krant Kronkel heet. Omdat ieder mens wel eens een kronkel in zijn hoofd heeft, zei ik.''

En Petra Hunsche, die hectische tijden beleeft, probeert het vermoeide hoofd bij de les te houden. ,,O ja'', herinnert ze zich, ,,we wilden nog een film huren met zijn allen. One flew over the cuckoo's nest.''

Het nulnummer van Kronkel bevatte gelijk een mooie primeur; hoofdstedelijk wethouder Bea Irik voelt, in tegenstelling tot collega-wethouders in andere grote steden, niets voor extra dwangmaatregelen om overlast door zwervende ex-patiënten te bestrijden.

Daarnaast schrijft Kronkel bijvoorbeeld over onderzoek naar elektroshocks en internetverslaving, en over pasta met pompoen als probaat middel tegen depressie. Toegegeven, een beetje braafjes is het nog wel. Maar als dat aan Hunsche ligt, gaat dat nog wel veranderen: ,,Het moet gekker, het moet scherper.''

Hunsche begon op haar 24ste aan de school voor journalistiek. Ze schreef na haar afstuderen onder meer voor Trouw, voor ze de vredesactie in ging. Daarna draaide ze door, vertelt ze. Een paar keer werd ze opgenomen. ,,Dan kwam ik heel leuke mensen tegen. Die miste ik als ik weer uit het gekkenhuis kwam.''

Voor Kronkel heeft ze nu een bont gezelschap om zich heen verzameld. Harde voorwaarde voor toetreding tot de redactie is ervaring met de geestelijke gezondheidszorg, maar dat kan van alles betekenen. ,,Sommigen zijn ooit bij de riagg geweest en na twee gesprekken gillend weggelopen. Maar twee redactieleden zijn hier vandaag niet aanwezig omdat ze momenteel opgenomen zijn.''

De eind mei verschenen Kronkel was een nulnummer. Vanaf begin september moet er elke maand een nieuwe krant in de kiosken en bij de instellingen voor geestelijke gezondheidszorg liggen. Dat geeft de redactie deze middag tijd om nog even na te praten over de reacties op het eerste nummer. ,,Een vrouw belde over haar zoon die in de Valeriuskliniek zit'', zegt redactielid Jeroen Willems. ,,Ze hield een tirade van wel een halfuur tegen het fascistische systeem.'' ,,Laat haar een ingezonden brief schrijven'', suggereert Petra Hunsche. ,,En je kunt bellers best het telefoonnummer van belangenvereniging Pandora geven, of van het Amsterdams Patiënten/Consumenten Platform.''

Sommige redactieleden willen alvast graag de boer op met hun krant. De twintig boekhandels en sigarenwinkels waar nummer één nu te koop is, vinden ze te weinig. ,,Ik wil best naar een boekhandel toestappen'', twijfelt een jonge vrouw. ,,Maar ik weet niet hoe ik dat moet aanpakken.'' Een brief met een Kronkel erbij is beter, denkt een ander redactielid. ,,Anders sta je misschien in zo'n winkel en kom je niet uit je woorden.''

Petra Hunsche snijdt een precair onderwerp aan. Mag Kronkel zich laten sponsoren door pillenfabrikanten? ,,Ik heb al drie keer op de radio gezegd dat we dat nooit en te nimmer zullen doen'', reageert Jeroen Willems. ,,Ik heb daar een moreel probleem mee.'' Eindredacteur Toon van der Aa twijfelt: ,,De vraag is of je via advertenties het pillengebruik stimuleert.'' Advertenties voor medicijnen komen sowieso niet in de krant, zegt Petra Hunsche. ,,Maar misschien kunnen we ons best laten sponsoren door een fabrikant die ook geld steekt in onderzoek naar psychosociale behandelingen. Ik weet gewoon niet hoe fout die industrie en bloc is.''

Wel of niet pillen slikken, het blijkt de gemoederen nog altijd bezig te houden. En ook die irritante betutteling komt onvermijdelijk voorbij in het ideeënrondje. Voorheen waren het vooral de zorginstellingen die zich hieraan schuldig maakten. Nu krijgen psychiatrisch patiënten steeds meer te maken met de Stedelijke Woningdienst. Die blijken ze ook al om medische goedkeuring te moeten vragen als ze samen in een woongroep willen stappen. Verplicht nummer is verder -hoe kan het anders- de immer falende crisisopvang in de hoofdstad. Maar een jonge vrouw wil ook een keer opschrijven dat ze wél vaak goed is behandeld in de psychiatrie.

Jeroen Willems is minder te spreken over zijn ervaringen in de sector. Zelf kwam hij elf jaar geleden met een zware depressie terecht op een gesloten afdeling in een psychiatrisch ziekenhuis. Verschrikkelijk vond hij het: ,,Letterlijk een gekkenhuis. Ik voelde me overgeleverd, als een kind behandeld.'' De emancipatie van psychiatrisch patiënten is nog lang niet voltooid, zegt hij. ,,Zo moeten we serieus praten over dwangmaatregelen. In het ergste geval kan ik worden gedwongen elektroshocks te ondergaan, terwijl ik daar principieel op tegen ben.''

Zeker, Kronkel wil kritisch zijn. Maar de krant profileert zich niet als opvolger van De Gekkenkrant, die in de jaren zeventig zijn best deed de psychiatrie op zijn kop te zetten. ,,We maken Kronkel niet vanuit boosheid, maar vanuit plezier en vakmanschap'', zegt Petra Hunsche. Daarbij heeft ze een breed publiek voor ogen. Niet alleen 'gebruikers' van de geestelijke gezondheidszorg, maar ook familieleden, hulpverleners en verder iedereen die zich interesseert voor de psychiatrie. Waar beter te starten met zo'n krant dan in Amsterdam, waar -weet Jeroen Willems- depressies tweemaal zo vaak voorkomen als in de rest van Nederland? Maar op den duur hoopt Hunsche dat ook andere grote steden hun eigen Kronkel krijgen. Rotterdam en Groningen, meldt ze, hebben al belangstelling.

Buiten op het grasveldje geniet het Kronkel-team van de zon. De redactie heeft de beschikking over een zaaltje in een splinternieuw psychiatrisch centrum in Amsterdam Zuidoost. Het gebouw ligt nog in het zand, de bewoners zijn er pas een week geleden ingetrokken. Ze hebben allen een eigen mini-appartement. Het ziet er niet slecht uit -hout en steen aan de buitenkant, binnen een spannende combinatie van donkerrood en paars. Jeroen Willems is echter niet enthousiast. ,,Ze noemen het een wooncomplex'', ert hij. ,,Maar er zijn hier wel grote gesloten afdelingen en isoleercellen aan huis. Het is een echo van de ouderwetse psychiatrische ziekenhuizen. Ik sla dat kritisch gade.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden