Kroniek van een bijzonder jubileumjaar

Het was voor het Koninklijk Concertgebouworkest een bijzonder jaar, 2013. Men vierde het 125-jarig bestaan met bijzondere concerten in eigen land en met een wereldtournee. Op alle zes continenten van de globe konden de liefhebbers zich laven aan de koninklijke klanken uit Amsterdam. Verder werd er door Heddy Honigmann een documentaire van die wereldreis gemaakt, componeerde Louis Andriessen voor het eerst in zijn leven een compositie voor zijn voormalige 'tegenstanders', stond het orkest centraal op het jaarlijkse Prinsengrachtconcert - en er was veel meer.

Men vroeg zich bijvoorbeeld hardop af - ook binnen de gelederen van het orkest - of er wel feestelijk muziek gemaakt moest worden in Rusland met Poetin in de zaal.

En er waren feestelijke concerten met alle drie nog levende chef-dirigenten: Bernard Haitink, Riccardo Chailly (die voor het eerst na negen jaar weer in Amsterdam kwam dirigeren) en Mariss Jansons. Op de dag van de kroning van Willem-Alexander speelde het orkest samen met Armin van Buuren een hoofdrol.

En nu is dat bijzondere jaar bomvol gebeurtenissen in druk verschenen. Judith van der Wel mocht van het orkest het hele jaar mee op reis, met jan en alleman praten, concerten en repetities bijwonen, aanzitten bij etentjes met solisten en dirigenten, kortom: kijken in de keuken van een wereldberoemd symfonie-orkest.

Van der Wels boek 'Stemmen - Het geheim van het Koninklijk Concertgebouworkest' (uitgeverij deBuren) is meer dan een levendig geschreven kroniek van dat jubileumjaar. En passant is het ook een boek over hoe het binnen de organisatie van een groot orkest werkt. De schrijfster sprak niet alleen met musici, maar ook met de mensen achter de schermen, waardoor de hele organisatie, het hele bedrijf, tot leven komt.

Van der Wel begon haar avontuur kijkend naar een groot zwart muziekmakend beest. In het voorwoord schrijft ze: 'Nu, vijf grote tournees (...) later, zie ik geen anoniem collectief meer, maar een groep kleurrijke individuen met mooie verhalen. Ik zie de wiskundige (...) die toch fagottist werd. De altviolist die tijdens de tournee in Rusland wilde opkomen voor homorechten, maar daarin werd tegengehouden door de directie. Ik zie de cellist met de zilvergrijze haren, die (...) het geheugen van het orkest is.'

Uit deze zinnen blijkt dat Van der Wel ook de moeilijkere onderwerpen niet uit de weg gaat. Ze legt soms originele verbanden en schrijft zichzelf als vragende leek af en toe het verhaal in. Dat werkt soms goed, soms niet. De afwisseling tussen reportage, interviews en historie blijkt een moeizame exercitie. Maar als scherp geschreven inkijkje in het reilen en zeilen van het Concertgebouworkest is 'Stemmen' beslist een aanvulling op alles wat er over het orkest al eerder verschenen is. Een mooie kroniek van een bewogen jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden