Kroes biedt Poolse werven laatste kans

Polen krijgt van de Europese Commissie een laatste kans om twee scheepswerven te saneren. Anders valt het doek voor de historische werven.

Eurocommissaris Neelie Kroes (mededinging) heeft na vier jaar onderhandelen met Polen nog een keer met de hand over het hart gestreken. Maar op 12 september moet er echt een plan liggen dat de scheepswerven in Gdynia en Szczecin een gezonde toekomst geeft. Zonder staatssteun en met een nieuwe particuliere investeerder.

„Helaas zijn de plannen die nu op tafel liggen onacceptabel”, aldus Kroes. Scheepswerven in Europa die wel gesaneerd zijn, onder meer in Duitsland, lijden volgens haar onder de oneerlijke concurrentie met de Poolse staatsbedrijven.

Kroes geeft de Polen nu wel uitstel, maar waarschuwt dat ze echt met een beter plan moeten komen. „Als er niets verandert, valt het oordeel straks negatief uit”, zei een woordvoerder van de eurocommissaris. In dat geval moeten de werven meer dan twee miljard euro aan staatssteun teruggeven – en dat geld hebben ze niet.

Ook voor de scheepswerf in Gdansk, die wel in private handen is, moet Polen in september een nieuw plan voorleggen. Gdansk heeft de afgelopen jaren ook honderden miljoenen euro’s steun gekregen. Geen van de drie werven heeft volgens Kroes sinds 2004 ook maar één schip met winst verkocht en alle drie danken ze hun bestaan aan subsidies.

Sluiting van de scheepswerven zou grote verontwaardiging veroorzaken in Polen. Het zou 15.000 directe werknemers hun baan kosten en nog eens tienduizenden banen eromheen op het spel zetten. Volgens Polen gaat het in totaal om zeker 60.000 werknemers.

Maar de werven hebben niet alleen economische waarde. Ze zijn ook het symbool van de Poolse opstand tegen het communistische regime in de jaren tachtig. De onafhankelijke vakbond Solidariteit werd opgericht op de werf in Gdansk en ook de andere twee speelden een rol in het verzet (zie kader).

Duizenden scheepsbouwers gingen gisteren in Polen de straat op, om het voortbestaan van de werven te eisen. Enkele weken geleden kwamen een paar honderd van hen al naar Brussel. Ze verweten de commissie dat die de werven, die in de communistische tijd floreerden, de nek omdraait. ’Brussel doet wat Moskou nooit gelukt is’, viel op een van de spandoeken te lezen.

De Poolse premier Donald Tusk heeft Kroes inmiddels verzekerd dat gesprekken met serieuze overnamekandidaten in een vergevorderd stadium zijn. Mogelijk wil de Oekraïense eigenaar van de werf in Gdansk ook die in het nabijgelegen Gdynia overnemen. Voor Szczecin wordt een Noors bedrijf genoemd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden