Kroatië wil dat toerist straks gewoon met euro's kan betalen

De Kroatische premier Andrej Plenkovic is bezig met een charme-offensief.Beeld AFP

De Kroatische premier Plenkovic, wil zowel de euro als het paspoortvrij reizen naar zijn land halen.

Het heeft alle kenmerken van een Kroatisch charme-offensief. Anderhalve week geleden stak premier Andrej Plenkovic al een vriendelijke toespraak af in het Europees Parlement in Straatsburg, als tweede in de rij regeringsleiders die daar hun visie mogen geven op de toekomst van de Europese Unie. Woensdag was Plenkovic in Brussel, voor ontmoetingen met EU-kopstukken Donald Tusk en Jean-Claude Juncker.

Tussen die afspraken in nam hij uitgebreid de tijd om met EU-correspondenten te praten, wat je niet vaak ziet bij regeringsleiders die een dagje Brussel doen. Plenkovic presenteert zich als leider van een, wat hij noemt, 'mainstream pro-Europese regering'.

Kroatië werd in 2013 als 28ste, en tot nu toe laatste, lid van de EU. De afgelopen weken ging veel aandacht uit naar de huidige EU-voorzitter Bulgarije en de zes landen op de westelijke Balkan, die na een lange uitbreidingspauze voorzichtig mogen voorsorteren voor het EU-lidmaatschap, Montenegro en Servië voorop.

Binnencirkel

Ook Roemenië laat van zich horen, vooruitlopend op het EU-voorzitterschap begin 2019 en de post-brexit-top in Sibiu in maart van dat jaar. Elders aan de oostkant van de Unie halen Polen en Hongarije het nieuws, in een minder fraai daglicht.

Wat wil Kroatië? "Wij hebben twee topprioriteiten", zegt Plenkovic. "Toetreding tot de Schengenzone en vervolgens tot de eurozone." Dat laatste hoopt de premier uiterlijk in 2024 te bereiken. "Wij willen graag bij de binnencirkel horen, bij het hart van Europa."

Afgelopen week was de Servische president Aleksandar Vucic op bezoek in Kroatië. De oorlogen die Joegoslavië spleten in de jaren negentig hebben diepe sporen nagelaten in de betrekkingen tussen Belgrado en Zagreb. Kroatië heeft een bijzondere machtspositie, want als EU-lid kan het de toetreding van Servië tot in lengte van dagen blokkeren.

"We hebben te maken met overblijvende kwesties uit de jaren negentig, toen Kroatië slachtoffer was van de agressie van het Servische Milosevic-regime. Daarom liggen nu zaken op tafel als het lot van vermisten, schadevergoedingen en bescherming van minderheden. Het wordt tijd die kwesties op te lossen, ze liggen er al 25 jaar."

Grensgeschillen

Verder verdedigt Plenkovic het Kroatische standpunt in het langslepende grensconflict met Slovenië, waar de EU zich toenemende zorgen over maakt. Want grensgeschillen tussen twee lidstaten, daar is de EU niet voor opgericht.

De betwiste grens ligt in de Baai van Piran. In juni vorig jaar deed het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag uitspraak in het geschil, maar Kroatië had zich al in 2015 onttrokken aan deze arbitrage na de onthulling dat een Sloveense functionaris verboden contacten had met het Sloveense lid van het hof.

"Dit probleem moet geen probleem voor Europa worden", zegt Plenkovic. "Het is een relatief onbelangrijke kwestie, waar we onderling proberen uit te komen. De zaak wordt nogal gedramatiseerd. Kroatië en Slovenië hebben nooit problemen met elkaar gehad. Dat dramatiseren zie je nooit gebeuren bij grenskwesties tussen andere EU-landen, bijvoorbeeld tussen Duitsland en Nederland om het Eems-Dollardgebied (dat geschil werd beslecht in 2014, red.). Die kwestie is nooit op tafel gekomen in Brussel."

Lees ook:

- Voor het eerst sinds vijf jaar bracht een Servische president deze week een bezoek aan Kroatië. Maar dat ging niet van harte.
- De reacties op de zelfmoord van Slobodan Praljak, die zichzelf eind vorig jaar vergiftigde in de rechtszaal van het Joegoslavië-Tribunaal, tonen dat Kroatië nog steeds verdeeld is over het oorlogsverleden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden